top of page

Η τέταρτη επιλογή. Πώς θα τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν. Μαθήματα για τη Ρωσία

  • ILIAS GAROUFALAKIS
  • 1 day ago
  • 7 min read

κολαζ tsargrad

Στις 17 Αυγούστου έληξε η προσωρινή εκεχειρία 60 ημερών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Δεν είναι σαφές αν παρατάθηκε ή όχι – οι πληροφορίες που κυκλοφορούν είναι αντιφατικές. Τι μας περιμένει; Οι ΗΠΑ έχουν τρεις περαιτέρω επιλογές δράσης, και όλες είναι πολύ κακές. Υπάρχει όμως και μια τέταρτη επιλογή για το πώς θα ενεργήσει ο Τραμπ: να αποσυρθεί, ανακηρύσσοντας τον εαυτό του νικητή, αν και αυτό δεν θα ξεγελάσει κανέναν.

Η Τεχεράνη προετοιμάζεται για τη συνέχιση του πολέμου. Με το «Κασπικό Εξπρές» στο πλευρό του, το Ιράν μπορεί να πολεμήσει για πολύ καιρό. Ο χρόνος παίζει υπέρ του. Εκεί είναι πεπεισμένοι, γράφει η εφημερίδα The Wall Street Journal, επικαλούμενη ιρανούς αξιωματούχους, ότι οι διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον μπορεί να είναι απλώς «ένα διάλειμμα πριν από τη σύγκρουση», ενώ το μνημόνιο που υπογράφηκε «ήταν, πιθανώς, μια προσπάθεια των ΗΠΑ και του Ισραήλ να μειώσουν την πίεση στην παγκόσμια οικονομία και να κερδίσουν χρόνο».

Οι Ιρανοί, για κατανοητούς λόγους, τρέφουν «βαθιά δυσπιστία» απέναντι στις ΗΠΑ, «η οποία πιθανώς δεν θα επιτρέψει στις δύο πλευρές να καταλήξουν σε μια βιώσιμη συμφωνία για την άμεση παύση της σύγκρουσης».

Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και στην παρούσα μορφή της, ο πόλεμος με το Ιράν γίνεται αβάσταχτος για τις ΗΠΑ. Επομένως, για να βγει από αυτόν, ο Ντόναλντ Τραμπ θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε τρεις επιλογές, οι οποίες είναι όλες για αυτόν όσο το δυνατόν χειρότερες. Ή να συνθέσει από το καλύτερο για αυτόν που υπάρχει σε καθεμία από αυτές, μια τέταρτη επιλογή, με την οποία θα προσπαθήσει να σωθεί.

«Θα τα καταστρέψω όλα»

Πρώτον, ο Τραμπ μπορεί να εξαπολύσει εκ νέου ισχυρά χτυπήματα εναντίον του Ιράν (ενδεχομένως μαζί με το Ισραήλ) σε μια τελευταία προσπάθεια να πείσει την Τεχεράνη να «αφήσει» τις ΗΠΑ να βγουν από τον πόλεμο που οι ίδιες έχουν οδηγήσει σε αποτυχία. Κύριος στόχος – να προσπαθήσει να εξασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα επιβάλει τέλη για τη διέλευση από το στενό του Ορμούζ (κανείς δεν θυμάται πια το πυρηνικό ζήτημα).

Σε αυτή την περίπτωση, ωστόσο, τα ΗΠΑ θα έχουν αρκετά όπλα υψηλής ακρίβειας για μιάμιση έως δύο εβδομάδες, μετά από τις οποίες (αυτό αφορά ιδιαίτερα τους πυραύλους κρουζ) οι Αμερικανοί απλά δεν θα έχουν με τι να ρίξουν. Το Ιράν, με τη σειρά του, δεν θα παραμείνει αδρανές και θα ανταποκριθεί με σφοδρότητα, μεταξύ άλλων χτυπώντας χώρες της περιοχής που συνδέονται με τις ΗΠΑ και έχουν καταστεί κοινά όμηροί τους. Οι Ιρανοί είναι απολύτως ικανοί να μετατρέψουν τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ και Κουβέιτ να εμφανιστεί μια έρημος, αν καταστρέψει τα συστήματα αφαλάτωσης νερού τους, κάτι που είναι πανεύκολο.

Η χρήση πυρηνικών όπλων από τις ΗΠΑ εναντίον του Ιράν, ως πράξη απελπισίας, θα έθετε σε τρομερή θέση τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος υποσχέθηκε στους Αμερικανούς να μην διεξάγει επιθετικούς πολέμους, καθώς και ολόκληρη την ομάδα του, και παρόλα αυτά δεν θα έλυνε το πρόβλημα. Αναμφίβολα, οι αντίπαλοι των ΗΠΑ στον κόσμο δεν θα παραλείψουν να εκμεταλλευτούν το γεγονός ότι τα οπλοστάσια του «ηγεμόνα» είναι άδεια και δεν μπορούν να αναπληρωθούν γρήγορα.

Να φύγουν ή να τους εξαντλήσουν;

Δεύτερον, να συνάψουν ειρήνη με τους όρους του Ιράν, ώστε μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές το φθινόπωρο στις ΗΠΑ να πέσουν οι τιμές των καυσίμων και ο αντιδημοφιλής πόλεμος να καταστεί παρελθόν. Αλλά αυτό θα σημαίνει τρομερή απώλεια κύρους και υπονόμευση της πίστης στη δύναμη των ΗΠΑ, και πολλοί θα κατηγορήσουν τον Τραμπ γι’ αυτό: επέκρινε τον προκάτοχό του στο Λευκό Οίκο για μια ισορροπημένη συμφωνία με το Ιράν, ενώ ο ίδιος έχασε τον πόλεμο εναντίον του, δείχνοντας ταυτόχρονα σε ολόκληρο τον κόσμο ότι ο αμερικανικός «βασιλιάς» είναι γυμνός. Ακόμη και οι Ιρανοί δηλώνουν ότι δεν είχαν φανταστεί πόσο αδύναμες είναι στην πραγματικότητα οι ΗΠΑ.

Τρίτον, να προσπαθήσουν να εξαντλήσουν το Ιράν, αποφεύγοντας ενεργές πολεμικές ενέργειες και χωρίς να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό. Αλλά και αυτό ενέχει κινδύνους – τόσο για την εικόνα της Ουάσιγκτον, όσο και για την παγκόσμια οικονομία (το Ορμούζ θα παραμείνει σε αυτή την περίπτωση αποκλεισμένο), καθώς και για τις εκλογικές προοπτικές των Ρεπουμπλικάνων με επικεφαλής τον Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, που θα διεξαχθούν στις 3 Νοεμβρίου. Ενώ η Τεχεράνη διαθέτει ισχυρούς συμμάχους που το βοηθούν να παραμείνει στη ζωή – τη Ρωσία και την Κίνα.

Η τέταρτη επιλογή

Σύντομα θα δούμε πώς θα ενεργήσει ο Τραμπ σε μια κατάσταση όπου καμία από τις τρεις παραπάνω επιλογές δεν τον ικανοποιεί. Μπορεί να κερδίσει λίγο ακόμα χρόνο, αν και αυτό δεν εγγυάται καθόλου ότι δεν θα υπάρξουν περιοδικές εξάρσεις με αμοιβαία χτυπήματα.

Εμφανίστηκε, ωστόσο, μια ένδειξη για το πώς θα ενεργήσει η Ουάσιγκτον. Θα επιλεγεί… η τέταρτη επιλογή, η οποία θα αποτελεί μια σύνθεση των τριών προηγούμενων.

Στο κοινωνικό δίκτυο του Truth Social, ο Τραμπ έγραψε στις 17 Αυγούστου, αντιδρώντας με κάποια καθυστέρηση σε ένα γεγονός που και το Τσαργκράντ αξιολόγησε ακριβώς έτσι:

Χαίρομαι πολύ που βλέπω ότι η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν υπέγραψαν πρόσφατα, επιτέλους, τη Συμφωνία της Μέκκας για την κοινή άμυνα. Αυτό αποδεικνύει πώς οι χώρες της Μέσης Ανατολής ενώνουν τις δυνάμεις τους και πώς, επιτέλους, θα μπορούν να προστατεύονται πιο αποτελεσματικά.

Η λέξη «επιτέλους» είναι συγκινητική, αν και οι υπογράφοντες προχώρησαν σε αυτό το βήμα από απόγνωση, συνειδητοποιώντας ότι τη θέση των ΗΠΑ – οι οποίες αποδείχθηκαν άχρηστες και δημιουργούν μόνο προβλήματα για όλους – στην περιοχή του Περσικού Κόλπου θα καταλάβει σύντομα το Ιράν!

Αυτό, σύμφωνα με τον Τραμπ, είναι «ένα μεγάλο, τολμηρό και σημαντικό πρώτο βήμα».

Και ποιο θα είναι το δεύτερο; Δεν το φαντάζεστε; Οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν από την περιοχή, αφήνοντας τους Άραβες, τους Τούρκους και τους Πακιστανούς να μαζέψουν τα συντρίμμια της Pax Americana που κατέρρευσε εκεί, μεταθέτοντας πάνω τους το βάρος της συγκράτησης του Ιράν, χωρίς καν να ελέγξουν αν θα τα καταφέρουν. Διότι ο πόλεμος με το Ιράν έδειξε: οι ΗΠΑ δεν είναι πια καθόλου αυτές που ήταν παλιά, και ο Τραμπ, αν δεν θέλει να χάσει τα πάντα, πρέπει να επικεντρωθεί σε πραγματικούς στόχους, όπως η υποταγή της μικρής Κούβας, κάτι που επίσης δεν προμηνύει εύκολη υπόθεση, αφού δεν πρόκειται για «μπανανική δημοκρατία» όπως η Βενεζουέλα.

Συμπεράσματα

Έτσι, ως βάση θα ληφθεί, κατά πάσα πιθανότητα, η δεύτερη επιλογή. Η ουσία της είναι ότι οι ΗΠΑ, αν δεν αποχωρήσουν εντελώς, θα μειώσουν δραστικά τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Αυτό είναι αναπόφευκτο, τουλάχιστον επειδή πολλές αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν καταστραφεί από τους Ιρανούς, ενώ δεν υπάρχουν χρήματα, «εξοπλισμός» και δυνάμεις για την αποκατάσταση και την προστασία τους.

Το Κογκρέσο δεν έδωσε – και δεν θα δώσει – στον Τραμπ χρήματα ούτε καν για τη συνέχιση του πολέμου. Επιπλέον, όχι μόνο οι Δημοκρατικοί, αλλά και οι Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές και βουλευτές δεν θα επιμείνουν σε αυτό: οι Αμερικανοί, που θεωρούν τον πόλεμο αυτό περιττό, απλά δεν θα το καταλάβουν και σίγουρα θα εκδικηθούν στις εκλογές τους εκλεγμένους τους, αν αυτοί υποστηρίξουν τη συνέχιση ενός καταστροφικού πολέμου, ο οποίος διεξάγεται σε μεγάλο βαθμό προς όφελος ενός άλλου κράτους – του Ισραήλ.

Ωστόσο, ο Τραμπ θα χρειαστεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι «νίκησε». Γι’ αυτό, πριν το κύριο μέρος των αμερικανικών δυνάμεων επιστρέψει στην πατρίδα, θα προσπαθήσει, ως επίλογο, να «χτυπήσει δυνατά την πόρτα» («να ολοκληρώσει την καταστροφή του Ιράν, το οποίο υφίσταται πολύ βαριά ήττα») – να επιφέρει ισχυρά χτυπήματα στους «τρελούς», ώστε να τους προκαλέσει σε μια ισχυρή «αντίδραση» εναντίον των γειτονικών χωρών και να προσπαθήσει να στρέψει την Τεχεράνη εναντίον των υπογραφόντων της Συμφωνίας της Μέκκας, στους οποίους θα προτείνει – μαζί με τους Ευρωπαίους, ως εκδίκηση – να καθαρίσουν τα χάλια που έκαναν οι ίδιοι, με το πρόσχημα ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται μακριά και δεν χρησιμοποιούν το στενό του Ορμούζ, διαθέτοντας (αν υπολογίσουμε και τη Βενεζουέλα) τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.

Δεδομένου ότι οι ΗΠΑ δύσκολα θα αναγκάσουν το Ιράν να παραιτηθεί από τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ, ο Τραμπ πιθανότατα θα φοβηθεί να υπογράψει με την Τεχεράνη συμφωνία στην οποία θα αναγνωρίζεται αυτή η νέα πραγματικότητα. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να τερματίσουν τον πόλεμο χωρίς να συνάψουν επίσημη ειρήνη με το Ιράν, προκειμένου να διευκολύνουν τον εαυτό τους – και το Ισραήλ – να το χτυπούν περιοδικά στο μέλλον σε περίπτωση κάποιας απειλής. Δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι και ο θαλάσσιος αποκλεισμός του Ιράν θα παραμείνει σε κάποια μορφή, γεγονός που θα το συνδέσει ακόμη περισσότερο με τη Ρωσία και την Κίνα.

Περίπου έτσι βλέπει το μέλλον και το πρακτορείο Bloomberg: ως το πιο πιθανό σενάριο για την περαιτέρω εξέλιξη των γεγονότων, σε συνθήκες όπου ούτε οι ΗΠΑ ούτε το Ιράν μπορούν να εξασφαλίσουν αποφασιστικό πλεονέκτημα, αναφέρει τη συνέχιση μιας σύγκρουσης σχετικά χαμηλής έντασης, η οποία θα διακόπτεται περιοδικά από εύθραυστες εκεχειρίες και νέες εξάρσεις επιθέσεων. Και έτσι θα συνεχίσει να είναι, θα προσθέσουμε εμείς, έως ότου οι χώρες της περιοχής δείξουν ομόφωνα την πόρτα στις ΗΠΑ. Sic transit gloria mundi.

Και τι μ’ αυτό;

Το κύριο λάθος του Τραμπ έγκειται στο ότι αποφάσισε να αναδιαμορφώσει τον κόσμο ενώ η αμερικανική στρατιωτική δύναμη βρίσκεται σε παρακμή, όταν, παρά τις πρωτοφανείς πιστώσεις για στρατιωτικές ανάγκες, αυτή συρρικνώνεται, ενώ το αμυντικό δυναμικό άλλων χωρών αυξάνεται, κάτι που οι γέροι που κυβερνούν τις ΗΠΑ δεν μπορούν να αντιληφθούν, καθώς ζουν στο παρελθόν.

Ο Τραμπ, που δεν έχει υπηρετήσει ποτέ στο στρατό, δεν καταλαβαίνει γιατί εξεγείρονται οι ναύτες του αεροπλανοφόρου «Αβραάμ Λίνκολν», το οποίο έχει κολλήσει στον ωκεανό εδώ και σχεδόν ένα χρόνο, μακριά από τις βάσεις ανεφοδιασμού και χωρίς εναλλαγές πληρωμάτων (δεν αποκλείεται να δέχτηκε και πυρά από τους Ιρανούς) – το οποίο, σύμφωνα με τον αμερικανιστή Μαλέκ Ντουδάκοφ, αποτελεί «σύμβολο της αποτυχίας των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν». Έτσι, ο Τραμπ θα φτάσει να πολεμήσει ακόμη και το «θωρηκτό Ποτέμκιν», αν δεν αποσύρει γρήγορα αυτό το πλοίο από τον Ινδικό Ωκεανό.

Για τη Ρωσία, το μάθημα από όλα αυτά είναι προφανές. Στην πραγματικότητα είναι δύο: πρώτον, πρέπει να θέτουμε ρεαλιστικούς στόχους, να γνωρίζουμε τα όρια της δικής μας δύναμης. Δεύτερον, να γνωρίζουμε την αξία των πραγματικών δυνατοτήτων του Τραμπ και των σημερινών ΗΠΑ, χωρίς σε καμία περίπτωση να τις υπερεκτιμούμε – από παλιά συνήθεια. Και, φυσικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτό είναι, τρίτον, δεν πρέπει να πιστεύουμε τους Αμερικανούς στο λόγο τους, διότι εκεί όλα είναι ψέματα. Οι Ιρανοί προειδοποίησαν όλους γι’ αυτό, παραπέμποντας στον Ντοστογιέφσκι.

 

 


 
 
 

Comments


bottom of page