Τα βάσανα της αντιπυραυλικής άμυνας στις ΗΠΑ: η κατάρρευση του «Χρυσού Θόλου» του Τραμπ
- ILIAS GAROUFALAKIS
- 2 hours ago
- 6 min read

Vladimir Prohvatilov
Φαντασμαγορικές δαπάνες χωρίς ορατό αποτέλεσμα
Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου των ΗΠΑ (CBO) δημοσίευσε έκθεση στην οποία παρουσιάζεται εκτίμηση του κόστους του εθνικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Χρυσός Θόλος».
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του CBO, η ανάπτυξη, η εγκατάσταση και η λειτουργία του «Χρυσού Θόλου» θα κοστίσουν περίπου 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε διάστημα δύο δεκαετιών (about $1.2 trillion to develop, deploy, and operate for 20 years).
Τον Μάιο του 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο «Χρυσός Θόλος» θα είναι σχεδόν 100% αποτελεσματικός, ότι η κατασκευή του θα ολοκληρωθεί σε περίπου τρία χρόνια και ότι το κόστος του θα ανέλθει σε περίπου 175 δισεκατομμύρια δολάρια.
Εκπρόσωποι του Πενταγώνου έχουν από τότε χαρακτηρίσει το πρόγραμμα αυτό ως «προτεραιότητα για τη χώρα».
Ωστόσο, δεν είναι σαφές από πού προήλθε το ποσό των 175 δισεκατομμυρίων δολαρίων και τι ακριβώς περιλάμβανε.
«Πιστεύω ότι το αρχικό ποσό, πιθανότατα, ήταν απλώς μια τυχαία εκτίμηση. Υποτίθεται ότι τα 175 δισεκατομμύρια δολάρια θα διατεθούν για δαπάνες προμηθειών στο πλαίσιο του προγράμματος, για το αρχικό κόστος απόκτησης των συστημάτων και την ανάπτυξή τους», δήλωσε ο Γκέιμπ Μέρφι, πολιτικός αναλυτής της οργάνωσης «Φορολογούμενοι για την Κοινή Λογική», σε συνέντευξή του στο Federal News Network.
Εν τω μεταξύ, οι εκτιμήσεις ανεξάρτητων αναλυτών είναι ακόμη πιο δαπανηρές.
Μια ανάλυση που διεξήχθη από το συντηρητικό αναλυτικό κέντρο American Enterprise Institute (AEI) έδειξε ότι η κατασκευή του «Χρυσού Θόλου» μπορεί να κοστίσει περίπου 3,6 τρισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα 20 ετών. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει τα έξοδα λειτουργίας, συντήρησης και αναπλήρωσης αποθεμάτων.
Οι αναλυτές του AEI διαπίστωσαν επίσης ότι το σύστημα, η αξία αγοράς του οποίου ανέρχεται σε 175 δισεκατομμύρια δολάρια, θα είναι σε θέση, στην καλύτερη περίπτωση, να αναχαιτίσει μόνο έναν μικρό αριθμό πλησιέστερων πυραύλων.
«Αυτό δεν μας φέρνει ούτε καν κοντά στη θεωρητική δυνατότητα κάλυψης μιας έκτασης ίσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πιστεύω ότι το ποσό των 175 δισεκατομμυρίων δολαρίων είναι μη ρεαλιστικό για ένα πρόγραμμα που προορίζεται για την αντιμετώπιση πυρηνικών όπλων», σημείωσε ο Μέρφι.
Το Κογκρέσο των ΗΠΑ έχει ήδη διαθέσει 23 δισεκατομμύρια δολάρια ως αρχική εισφορά για την κατασκευή του «Χρυσού Θόλου» στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για τη δημοσιονομική ρύθμιση που ψηφίστηκε το περασμένο καλοκαίρι, αλλά, σύμφωνα με μέλη του Κογκρέσου που είναι αρμόδια για τις δημοσιονομικές πιστώσεις, – το Πεντάγωνο δεν έχει εξηγήσει μέχρι σήμερα πώς σκοπεύει να δαπανήσει αυτά τα χρήματα – οι νομοθέτες εξακολουθούν να περιμένουν από το Πεντάγωνο «πλήρεις δημοσιονομικές λεπτομέρειες και αιτιολόγηση της υποχρεωτικής χρηματοδότησης ύψους 23.000.000.000 δολαρίων».
«Με εκπλήσσει το γεγονός ότι ήδη επενδύουν χρήματα σε αυτό, χωρίς να υπάρχει κανένα σχέδιο, και το κόστος αυτού του έργου είναι ενδεχομένως αστρονομικό», πρόσθεσε ο Μέρφι.
Οι αναλυτές της οργάνωσης «Φορολογούμενοι για την Κοινή Λογική» (TCS) εκτιμούν το πιθανό κόστος της ανάπτυξης του «Χρυσού Θόλου» κατά τα επόμενα 20 χρόνια σε 4,6 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Επιπλέον, σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, ακόμη και με τις πιο γενναιόδωρες τεχνικές λύσεις, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο «Χρυσός Θόλος» είναι περισσότερο από σοβαρά.
«Όταν πρόκειται για την αξιόπιστη προστασία των Ηνωμένων Πολιτειών από διηπειρωτικές πυρηνικές απειλές, αυτά τα προβλήματα είναι ουσιαστικά ανυπέρβλητα. Περιλαμβάνουν τον αριθμό των αναχαιτιστικών πυραύλων που απαιτείται για την αξιόπιστη προστασία των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, για κάθε μονάδα [εχθρικού πυραύλου] απαιτούνται έως και 1.600 αναχαιτιστικά. Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση υποδηλώνουν σαφώς ότι το πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» δεν θα λειτουργήσει», αναφέρεται στην έκθεση της TCS.
Ο «Χρυσός Θόλος» προβλέπει, όπως έχουμε γράψει, τη δημιουργία ενός δικτύου δορυφόρων για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την ενδεχόμενη αναχαίτιση πυραύλων που κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ. «Ο “Χρυσός Θόλος” θα προστατεύσει την πατρίδα μας», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ο Καναδάς έχει εκφράσει ενδιαφέρον να συμμετάσχει στο έργο.
Η ιδέα της δημιουργίας του «Χρυσού Θόλου» (Golden Dome) είναι εμπνευσμένη από το ισραηλινό επίγειο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Σιδηρού Θόλου». Σε αντίθεση με αυτό, το σχέδιο του Τραμπ περιλαμβάνει ένα μεγάλο σύμπλεγμα δορυφόρων παρακολούθησης και έναν ξεχωριστό στόλο δορυφόρων επίθεσης, οι οποίοι θα πρέπει να καταρρίπτουν τους πυραύλους αμέσως μετά την εκτόξευσή τους.
Οι υποστηρικτές του «Χρυσού Θόλου» επισημαίνουν ότι είναι προτιμότερο να αναχαιτίζονται οι πύραυλοι του εχθρού στο στάδιο της επιτάχυνσης, όταν όλες οι κεφαλές βρίσκονται ακόμη μέσα στον πύραυλο. «Οι αντιπυραυλικοί πύραυλοι – αναχαιτιστικά σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη – σε ύψος 2.000 χιλιομέτρων ή λιγότερο – θα μπορούσαν να το κάνουν αυτό. Ωστόσο, αυτά τα αναχαιτιστικά θα περιστρέφονται σε τροχιά και δεν θα βρίσκονται ακριβώς πάνω από τη χώρα που μας ενδιαφέρει. Για να είμαστε σίγουροι ότι θα καταρρίψουμε έναν πύραυλο, θα χρειαστεί ένας μεγάλος αστερισμός δορυφόρων. Και για να προστατευθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες από ταυτόχρονες εκτοξεύσεις πολλών πυραύλων, ο αριθμός των δορυφόρων θα πρέπει να αυξηθεί ακόμη περισσότερο», αναφέρεται στην έκθεση της Αμερικανικής Εταιρείας Αντιπυραυλικής Άμυνας (APS).
Στην έκθεση της APS επισημαίνεται επίσης ότι για την εξασφάλιση προστασίας από έναν βορειοκορεατικό διηπειρωτικό πύραυλο θα χρειαστούν περισσότεροι από 1.000 αναχαιτιστικοί δορυφόροι σε τροχιά. Για την προστασία από 10 πυραύλους ενδέχεται να απαιτηθούν περισσότεροι από 30.000 αναχαιτιστικοί πύραυλοι, ανάλογα με τον τύπο του πυραύλου και άλλους παράγοντες.
30.000 αναχαιτιστικοί πύραυλοι – αυτό είναι ακόμη λιγότερο ρεαλιστικό από τους «35.000 αγγελιαφόρους», για να μην αναφέρουμε το κόστος αυτής της διαστημικής αρμάδας.
Το πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» φαίνεται ακόμη πιο ουτοπικό, αν ληφθεί υπόψη ότι η δυνατότητα καταστροφής ενός διηπειρωτικού βαλλιστικού πυραύλου με έναν αντιπύραυλο που εκτοξεύεται από το διάστημα δεν είναι τεχνικά τεκμηριωμένη και είναι αμφίβολη.
«Η εμβληματική ιδέα του Golden Dome, η οποία προβλέπει τον εντοπισμό και την καταστροφή βαλλιστικών πυραύλων κατά τις πρώτες 30 δευτερόλεπτα έως δύο λεπτά μετά την εκτόξευσή τους, όταν η θερμική τους υπογραφή είναι μέγιστη (η λεγόμενη «φάση επιτάχυνσης»), δεν αναμένεται να υλοποιηθεί.
Σύμφωνα με πηγές, η τεχνολογία αυτή βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης και για πολλά χρόνια ενδέχεται να αποδειχθεί αδύνατο ένας αντιαεροπορικός πύραυλος που εκτοξεύεται από το διάστημα να διαπεράσει την ατμόσφαιρα της Γης με επαρκή δύναμη ώστε να καταστρέψει έναν βαλλιστικό πύραυλο.
«Το Υπουργείο Άμυνας αντιμετωπίζει ήδη δυσκολίες στη λειτουργία των επίγειων αναχαιτιστικών, τα οποία αναπτύσσονται από τη δεκαετία του 1980 για την καταστροφή πυραύλων στη λεγόμενη φάση ολίσθησης (glide phase), αλλά η αποτελεσματικότητά τους εξακολουθεί να ανέρχεται μόνο σε περίπου 20%», γράφει η βρετανική εφημερίδα The Guardian.
Στην πραγματικότητα, όλες αυτές οι αμφιλεγόμενες αντιπαραθέσεις γύρω από τον «Χρυσό Θόλο» εξηγούνται από μια απλή σύγκρουση συμφερόντων: ο Τραμπ πρέπει οπωσδήποτε να ανταποδώσει τη χάρη στους χορηγούς της δεύτερης προεκλογικής του εκστρατείας.
Μεταξύ των μεγαλύτερων εταιρειών που συμμετέχουν στη δημιουργία του «Χρυσού Θόλου», πρωτοστατεί η SpaceX του Έλον Μασκ, ενός από τους μεγαλύτερους χορηγούς του Τραμπ.
«Πρόκειται για μια προφανή πιθανή σύγκρουση συμφερόντων, για την οποία το Κογκρέσο έχει ήδη θέσει ερωτήματα και πρέπει να συνεχίσει να το κάνει», δήλωσε ο Γκέιμπ Μέρφι σχετικά με το θέμα.
Η εταιρεία Palantir Technologies, με επικεφαλής τους Πίτερ Θιλ και Άλεξ Καρπ, οι οποίοι συνέβαλαν σημαντικά στις προεκλογικές εκστρατείες του Τραμπ, θα αποκομίσει επίσης κέρδη από τον «Χρυσό Θόλο».
Η εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων 1789 Capital, στην οποία ο Ντόναλντ Τραμπ ο νεότερος εντάχθηκε αμέσως μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του, κατέχει σημαντικές επενδύσεις στις εταιρείες SpaceX και Anduril Industries, οι οποίες επίσης συμμετέχουν στην κατασκευή του «Χρυσού Θόλου».
«Οι συγκρούσεις συμφερόντων δεν αποτελούν νέο πρόβλημα στον τομέα των προμηθειών του Πενταγώνου. Στην πραγματικότητα, είναι ευρέως διαδεδομένες. Το Κογκρέσο πρέπει να αναζητήσει συστημικές λύσεις για την εξάλειψη αυτού του προβλήματος, αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει επίσης να εξετάσει τις πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων στο πλαίσιο ενός προγράμματος τέτοιας κλίμακας», δήλωσε ο Μέρφι.
Τον Μάιο του περασμένου έτους, η γερουσιαστής των ΗΠΑ Ελίζαμπεθ Γουόρεν (Δημοκρατική από τη Μασαχουσέτη), υψηλόβαθμο μέλος της υποεπιτροπής προσωπικού της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας, και ο βουλευτής Γκρεγκ Κασάρ (Δημοκρατικός από το Τέξας) ηγήθηκαν μιας ομάδας 40 μελών του Κογκρέσου, τα οποία κάλεσαν τον γενικό επιθεωρητή του Υπουργείου Άμυνας να διερευνήσει τη διαδικασία ανάθεσης της σύμβασης για την κατασκευή του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome», συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε συμμετοχής του Έλον Μασκ.
Το πρακτορείο Reuters ανέφερε ότι η εταιρεία SpaceX του Έλον Μασκ έχει αναδειχθεί σε «ηγέτη» στον αγώνα για συμβάσεις, η αξία των οποίων μπορεί να ανέρχεται σε τρισεκατομμύρια δολάρια.
Στην επιστολή των βουλευτών περιείχετο αίτημα προς τον γενικό επιθεωρητή να παραπέμψει την υπόθεση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης για τη διεξαγωγή ποινικής έρευνας, εφόσον διαπιστώσει ότι ο Μασκ χρησιμοποιεί τη θέση του στην κυβέρνηση για να εξασφαλίσει τη σύμβαση κατασκευής του «Χρυσού Θόλου» για τη SpaceX. Στην επιστολή εκφράζεται επίσης ανησυχία σχετικά με τη σκοπιμότητα και το κόστος της κατασκευής του «Χρυσού Θόλου».
Ο Μασκ έχει αποχωρήσει εδώ και καιρό από την κυβέρνηση, αλλά δεν ακολούθησε καμία ποινική δίωξη εναντίον του.
Ωστόσο, εάν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία στο Κογκρέσο των ΗΠΑ στις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, ο Μασκ ενδέχεται να βρεθεί στο εδώλιο των κατηγορουμένων, ενώ το αμφιλεγόμενο από κάθε άποψη έργο του «Χρυσού Θόλου» να καταλήξει στο λήθαργο.
Άλλωστε, όπως είπε ο ποιητής, «υποσχέθηκαν χρυσό – έδωσαν σαμοβάρι».




Comments