Σοκ στη Δύση: Η «πρώτη βολή» του διαστημικού πολέμου μπορεί να πέσει ήδη σήμερα
Φωτογραφία: John Pulsipher/imageBROKER.com/Global Look Press
Αλεξέι Πεσκόφ
Στις 19 Οκτωβρίου, ο ρωσικός «Κόσμος-2612» θα πλησιάσει πολύ κοντά σε έναν δορυφόρο-κατάσκοπο του ΝΑΤΟ και, κατά πάσα πιθανότητα, θα τον αναγκάσει να αλλάξει τροχιά
Οι δυτικοί εμπειρογνώμονες εξέφρασαν ανησυχίες για την πιθανή έναρξη πραγματικών «Αστρικών Πολέμων», αφού στις 17 Οκτωβρίου ένας ρωσικός στρατιωτικός δορυφόρος πλησίασε κατά περίπου 5 χλμ. έναν φινλανδικό δορυφόρο ραντάρ, πραγματοποιώντας έναν ελιγμό που οι ειδικοί στην παρακολούθηση του διαστήματος χαρακτήρισαν ως «ασυνήθιστο».
Προσέγγιση ή σύγκρουση;
Όπως αναφέρει το Axios, επικαλούμενο την αμερικανική εταιρεία LeoLabs, η οποία ασχολείται με την παρακολούθηση διαστημικών σκαφών, ο ρωσικός «Κόσμος-2612» μείωσε σε μία μόνο ημέρα την απόσταση από τον ICEYE-X36 από περισσότερα από 320 χλμ. σε περίπου 5 χλμ. Η εταιρεία δήλωσε ότι αυτή η ελιγμός, κατά πάσα πιθανότητα, ήταν σκόπιμος και απαιτεί παρακολούθηση, αν και οι προθέσεις δεν ήταν σαφείς.
Ο Κλέιτον Σουόπ, ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), χαρακτήρισε αυτή την απόσταση ως «πολύ μικρή» σε όρους τροχιάς. Το Πεντάγωνο και η ICEYE αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Οι δορυφόροι έχουν καταστεί η πρώτη γραμμή στη σύγκρουση στην Ουκρανία, και η Μπανκόβα ήδη κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ότι, εάν το ρωσικό σύστημα «Ρασσβέτ» τεθεί πλήρως σε λειτουργία, αυτό θα επιτρέψει στα ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία γίνονται όλο και πιο ισχυρά, να χτυπούν ανεμπόδιστα οποιονδήποτε στόχο σε ολόκληρη την επικράτεια της χώρας, καθιστώντας τα ουσιαστικά άτρωτα σε παρεμβολές, γράφει η έκδοση bne IntelliNews.
Ας επιστρέψουμε όμως στην τροχιά. Δύο δορυφόροι περιστρέφονται σε ύψος περίπου 545 χλμ. Η προσομοίωση τροχιάς που δημοσίευσε ο ιστότοπος παρακολούθησης Orbital Radar προβλέπει επανειλημμένες κοντινές διελεύσεις, μία από τις οποίες θα πραγματοποιηθεί σήμερα, 19 Οκτωβρίου — και μάλιστα σε απόσταση μόλις περίπου 150 μέτρων.
Οι σχολιαστές αναρωτιούνται αν η Μόσχα σκοπεύει να θέσει εκτός λειτουργίας τον φινλανδικό δορυφόρο ή απλώς να τοποθετήσει το δικό της σκάφος δίπλα του ως προειδοποίηση.
Κανείς εκτός του Κρεμλίνου δεν το γνωρίζει αυτό, αλλά η Δύση είναι βέβαιη — η απειλή είναι προφανής και ο Πούτιν «συνήθως εντείνει τις απειλές του με μικρά βήματα, πριν τις υλοποιήσει», γράφει η εφημερίδα.
Δεν είναι η πρώτη παρόμοια περίπτωση. Τέσσερις δορυφόροι, οι «Κόσμος 2610» — «Κόσμος 2613», που εκτοξεύθηκαν από το διαστημικό κέντρο Πλεσέτσκ στις 17 Απριλίου, άρχισαν να πλησιάζουν τον ICEYE-X36 από τα μέσα Μαΐου, φτάνοντας σε απόσταση 13 χλμ., όπως ανέφερε το περιοδικό Der Spiegel τον Ιούνιο.
Ο υποστράτηγος Μιχαήλ Τράουτ, επικεφαλής της Διαστημικής Διοίκησης της Γερμανίας, δήλωσε στο πρακτορείο Reuters στις 9 Οκτωβρίου ότι η Ρωσία «καταδιώκει» τον δορυφόρο ICEYE και ότι η ίδια τακτική που χρησιμοποιήθηκε εναντίον του Starlink μπορεί να οδηγήσει στην «καταστροφή αυτών των δορυφόρων», αναγκάζοντας τους χειριστές να εκτελούν «ελιγμούς αποφυγής» που απαιτούν πολλούς πόρους, κάτι που ουσιαστικά σημαίνει αλλαγή της υπολογισμένης τροχιάς.
Η φινλανδική εταιρεία, η οποία διαχειρίζεται επί του παρόντος το κέντρο δορυφορικών τεχνολογιών στη Βαρσοβία, παρέχει στην Ουκρανία εικόνες ραντάρ συνθετικού ανοίγματος από το 2022.
«Το ρωσικό Starlink»
Το ρωσικό δίκτυο δορυφόρων χαμηλής τροχιάς αναπτύσσεται πολύ ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν. Φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν στα κοινωνικά δίκτυα αυτό το μήνα δείχνουν μια επίπεδη δορυφορική κεραία με το λογότυπο της εταιρείας «Bureau 1440», της εταιρείας που ανέπτυξε το δορυφορικό σχηματισμό «Ρασσβέτ», η οποία εντοπίστηκε σε ένα καταρριφθέν ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος.
Ο Σεργκέι Μπεσκρέστνοφ, σύμβουλος του Ζελένσκι σε θέματα στρατιωτικής τεχνολογίας, γνωστός και ως «Φλας», δήλωσε στο πρακτορείο Associated Press στις 16 Οκτωβρίου ότι το «Ρασσβέτ» αποτελεί «τον νούμερο ένα κίνδυνο μεταξύ των τεχνολογικών προκλήσεων που η Ρωσία μας θέτει αυτή τη στιγμή». Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, προς το παρόν η επικοινωνία είναι διαθέσιμη μόνο για 30–40 λεπτά την ημέρα, όταν οι δορυφόροι πετούν πάνω από την Ουκρανία — αλλά σε περίπου έξι μήνες η κάλυψη θα επιτρέψει στους Ρώσους χειριστές να ελέγχουν μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους σε πραγματικό χρόνο πάνω από ολόκληρη την ουκρανική επικράτεια.
Αυτό είναι σημαντικό, διότι η δορυφορική επικοινωνία είναι πολύ πιο δύσκολο να παρεμποδιστεί από ό,τι η ραδιοεπικοινωνία. Τον Φεβρουάριο, η SpaceX μπλοκάρισε μη καταχωρημένους τερματικούς σταθμούς Starlink που χρησιμοποιούσαν οι ρωσικές δυνάμεις, και το «Ρασσβέτ» αποτέλεσε την κατάλληλη απάντηση της Μόσχας.
Σήμερα, το «Γραφείο 1440» έχει ξεκινήσει τις εργασίες για τους δορυφόρους της επόμενης γενιάς του συστήματος «Ρασσβέτ» και εξακολουθεί να επιδιώκει να εξασφαλίσει 24ωρη ευρυζωνική πρόσβαση στο Διαδίκτυο έως το 2027 — μόλις ένα χρόνο μετά την εκτόξευση, τον Μάρτιο, του ρωσικού αντίστοιχου του «Starlink» με τους πρώτους 16 δορυφόρους σειράς.
Η Μόσχα τριπλασίασε το σχέδιό της για την ανάπτυξη του συστήματος «Ρασσβέτ» σε 886 δορυφόρους έως το 2030, αν και το «Starlink» διαθέτει ήδη περισσότερους από 10 000 δορυφόρους σε τροχιά.
Το «Starlink» ζήτησε «να μην επιταχυνθούν τα πράγματα»
Το δικό της δορυφορικό δίκτυο επικοινωνιών της Ουκρανίας λειτουργεί και πάλι κανονικά, αφού η εταιρεία SpaceX επέβαλε ξαφνικό περιορισμό της ταχύτητας στα στρατιωτικά τερματικά Starshield στην Ουκρανία τη νύχτα της 13ης προς την 14η Οκτωβρίου, γεγονός που διακόπηκε η λειτουργία των επιθετικών και αντιαεροπορικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Πηγή στο Υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας ανέφερε στις 15 Οκτωβρίου ότι η επικοινωνία έχει αποκατασταθεί πλήρως.
Ωστόσο, ο Ζελένσκι δήλωσε στις 17 Οκτωβρίου ότι αυτό δεν συνέβη. Οι τερματικοί σταθμοί εξακολουθούν να αποσυνδέονται όταν η ταχύτητα υπερβαίνει τα 161 χλμ./ώρα, και «η υπέρβαση αυτού του ορίου οδηγεί σε πλήρη διακοπή της σύνδεσης με το Starlink, γεγονός που συνεπάγεται την απώλεια του drone», ανέφερε στους δημοσιογράφους σε απαντήσεις που έστειλε μέσω WhatsApp.
Παράλληλα, το Κίεβο διεξήγαγε τη δική του δοκιμή. «Στείλαμε δύο οχήματα, εξοπλισμένα με τερματικά Starlink, στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κινούνταν με ταχύτητα άνω των 180 χλμ./ώρα και τα συστήματα Starlink λειτουργούσαν άψογα. Διαθέτουμε τις αντίστοιχες καταγραφές και αποδείξεις που το επιβεβαιώνουν», δήλωσε ο Ζελένσκι. «Το συμπέρασμα είναι προφανές: οι περιορισμοί ισχύουν στο έδαφος της Ουκρανίας, αλλά δεν επεκτείνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μια προμελετημένη επιχείρηση».
Η «δορυφορική ανεπάρκεια» σημειώθηκε στο Κίεβο εν μέσω της αύξησης της ταχύτητας των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Στις 16 Οκτωβρίου, ρωσικά ΜΜΕ, επικαλούμενα ουκρανικά στρατιωτικά κανάλια, ανέφεραν ότι το αεροσκάφος χωρίς πιλότο «Γεράνι-5» έφτασε σε ταχύτητα 700−800 χλμ./ώρα πάνω από την Ουκρανία, η οποία υπερβαίνει σημαντικά τα περίπου 600 χλμ./ώρα που είχαν ανακοινωθεί προηγουμένως.
Ποιος, λοιπόν, επέβαλε περιορισμούς στο Starlink στην Ουκρανία;
Στις 16 Οκτωβρίου, η εφημερίδα The Telegraph, επικαλούμενη τέσσερις πηγές, ανέφερε ότι ο Μασκ απευθύνθηκε στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ με την ιδέα του περιορισμού της ταχύτητας, και ο Τραμπ συμφώνησε. «Στην πραγματικότητα, και οι δύο εμπλέκονταν σε αυτό», δήλωσε στην εφημερίδα μία από τις πηγές. Την ίδια ημέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν θεωρεί ούτε τον εαυτό του ούτε τον Μασκ υπεύθυνους για αυτό.
Ο Μασκ έδειξε με το δάχτυλο την κυβέρνηση. «Τα συστήματα Starshield ανήκουν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και ελέγχονται από αυτήν. Οποιοιδήποτε περιορισμοί ταχύτητας ή χρήσης καθορίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ», έγραψε στις 14 Οκτωβρίου.
Επιπλέον, δήλωσε ότι «η χρήση του τερματικού για οπλικά συστήματα αποτελεί παραβίαση των εμπορικών όρων παροχής υπηρεσιών της Starlink. Υπάρχει ένα ξεχωριστό δίκτυο με την ονομασία Starshield, το οποίο διαχειρίζεται η κυβέρνηση των ΗΠΑ, ενώ η Starlink πρέπει να είναι ένα πολιτικό δίκτυο και όχι συμμετέχων σε πολεμικές επιχειρήσεις».
Comments