Ένα δέκατο του ποσοστού: Η Δύση βρίσκεται σε αδιέξοδο μεταξύ οργής και κατάθλιψης
Εικόνα που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη - RIA Novosti, 1920, 18.10.2026
© Εικόνα που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη
Διαβάστε το ria.ru στο
Zen
MAX
Telegram
Ντμίτρι Κοσύρεφ
Ένα-δύο δέκατα του ποσοστού — φαινομενικά ασήμαντο, ακόμα και αν πρόκειται για το ΑΕΠ μιας τεράστιας οικονομίας. Αλλά ο αριθμός είναι νεκρός, ενώ ο τρόπος με τον οποίο τον αντιλαμβάνονται (ειδικά όταν πρόκειται για εκατοντάδες εκατομμύρια, αν όχι δισεκατομμύρια ανθρώπους) — εδώ υπάρχει κάτι πάντα ζωντανό και μεταβαλλόμενο. Και διδακτικό.
Πρόκειται για την ακόμη μια αναθεώρηση των εκτιμήσεων για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη το 2026 — από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Το ΔΝΤ δημοσιεύει τις προβλέψεις του δύο φορές το χρόνο και το κάνει εδώ και πολύ καιρό. Έτσι, μόλις πραγματοποιήθηκε η δεύτερη φετινή εκτίμηση. Και δεν φαίνεται να υπάρχει καμία έκπληξη. Η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να σημειώσει αύξηση 3,1% — κατά ένα δέκατο (0,1) τοις εκατό περισσότερο από ό,τι εκτιμάτο την άνοιξη. Σε αυτόν τον δείκτη αναμένεται να συμβάλει θετικά η κινεζική οικονομία (4,5%), ενώ θα λειτουργήσει ως φρένο, μεταξύ άλλων, η αμερικανική — 2,3%. Όμως — και εδώ αρχίζουν οι αντιδράσεις — για την Κίνα η πρόβλεψη έχει μειωθεί σε σύγκριση με την ανοιξιάτικη, αν και μόνο κατά το ίδιο ένα δέκατο του ποσοστού.
Και τι αντιδράσεις προκάλεσε αυτή η είδηση; Εδώ κρύβεται μια ολόκληρη ιστορία, από την οποία φαίνεται πώς έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια η αυτοεκτίμηση της συλλογικής Δύσης. Δηλαδή — τις αντιλήψεις των δυτικών για το ποιοι είναι και πού κατευθύνονται.
Ήδη το 2019, η βρετανική εφημερίδα The Guardian παρατήρησε ότι ο δυτικός κόσμος (στην περίπτωση αυτή — το κοινό που συγκεντρώνεται στην ετήσια διάσκεψη στο Νταβός) παρακολουθεί πλέον τις ίδιες προβλέψεις του ΔΝΤ με διαφορετικό τρόπο από ό,τι στο παρελθόν. Συγκεκριμένα, «σήμερα δεν έχει πια σημασία σε ποιο βαθμό η οικονομία των ΗΠΑ είναι «φουσκωμένη» από στεροειδή. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι, αν η οικονομία της Κίνας επιβραδύνεται, τότε επιβραδύνεται και ο κόσμος. Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες αρχίζουν τότε να παραπατούν. Και αν κάποτε οι ΗΠΑ ήταν η κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας, τώρα έχουν έναν ισότιμο εταίρο στην άλλη πλευρά του Ειρηνικού».
Αυτή είναι η καινοτομία όσον αφορά την αντίληψη. Και πώς ήταν παλαιότερα, δηλαδή μέχρι το μακρινό πλέον 2019; Παλαιότερα, οι υποστηρικτές της Δύσης βίωναν ένα στάδιο σοκ και άρνησης της πραγματικότητας. Τα στατιστικά στοιχεία που συσσωρεύονταν και έδειχναν ότι η Κίνα γίνεται ισότιμος ανταγωνιστής της Αμερικής, δέχονταν επίθεση από τις συνήθεις κατευθύνσεις: τα στοιχεία του Πεκίνου δεν είναι αξιόπιστα, οι Κινέζοι ξέρουν μόνο να αντιγράφουν κλεμμένες τεχνολογίες, η επιτυχία είναι προσωρινή, επειδή στη χώρα επικρατεί αυταρχικό καθεστώς που δεν μπορεί να είναι επιτυχές, και ούτω καθεξής.
Σοκ και άρνηση — κάτι οικείο, έτσι δεν είναι; Υπάρχει μια υπέροχη ιστορία από τη σύγχρονη εποχή μας. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Σιγκαπούρης Τζορτζ Γιέο, αφού αποχώρησε από το αξίωμα (το 2011), άρχισε να λέει τα πράγματα όπως έχουν — χωρίς πλέον διπλωματία. Και πριν από λίγες μέρες μίλησε για το ίδιο ακριβώς θέμα: πώς οι ΗΠΑ και η υπόλοιπη Δύση αντιλαμβάνονται την άνοδο της Κίνας και την ανάδειξη της ασιατικής αυτοκρατορίας, τουλάχιστον σε ισότιμη θέση με τις ΗΠΑ, ενώ στην πραγματικότητα έχει ήδη καταλάβει την πρώτη θέση.
Και εδώ ο Σιγκαπούριος ανέφερε τη γνωστή φόρμουλα για το πώς η ανθρώπινη ψυχή αντιμετωπίζει τα μεγάλα προβλήματα: άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευση, κατάθλιψη, αποδοχή. Γύρω από αυτά τα θέματα ξεκίνησε μια ζωηρή αντιπαράθεση στα ασιατικά ΜΜΕ· συγκεκριμένα, δήλωσαν στον πρώην υπουργό (ένας από τους συντάκτες της Asia Times του Χονγκ Κονγκ) ότι η φόρμουλά του από το 1969 έχει ξεπεραστεί. Οι ψυχολόγοι πλέον επεκτείνουν το μοντέλο και προσδιορίζουν όχι πέντε, αλλά επτά στάδια της τυπικής αντίδρασης. Συγκεκριμένα: σοκ, άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευση, κατάθλιψη, αναδιάρθρωση της κατάστασης (του τύπου «πρέπει να κάνουμε κάτι») και αποδοχή.
Επτά είναι επτά, αλλά η πραγματική διαμάχη αφορά το πού βρίσκονται σήμερα σε αυτό το σύστημα η Αμερική και οι υπόλοιποι δυτικοί. Φαίνεται ότι το σοκ και η άρνηση έχουν ήδη περάσει, όπως και ο θυμός — αυτό συνέβη όταν οι ίδιοι προκάλεσαν την αποβιομηχάνιση, τον πολιτικό σχισμό και την αυξανόμενη ανισότητα, αλλά είναι πιο βολικό να θυμώνεις με οποιονδήποτε, εκτός από τον εαυτό σου. Και σήμερα ήρθε η ώρα της διαπραγμάτευσης, λέει ο Τζορτζ Γιό. Οι Δυτικοί δεν προκαλούν πλέον την Κίνα σε σύγκρουση, αλλά προσπαθούν να καθορίσουν τους κανόνες του μελλοντικού παιχνιδιού μαζί της.
Δεν είναι έτσι τα πράγματα, απαντά στον διπλωμάτη ο συντάκτης της έκδοσης του Χονγκ Κονγκ. Η Δύση αποτελείται από πολλούς ανθρώπους, οι οποίοι δεν συμφωνούν μεταξύ τους, και γι’ αυτό ορισμένοι από αυτούς βρίσκονται ακόμα σε κατάσταση σοκ, ενώ άλλοι έχουν ήδη αρχίσει να διορθώνουν την κατάσταση, αλλά όλοι κατασπαράζουν ο ένας τον άλλον.
Πράγματι, δεν συμφωνούν μεταξύ τους, και είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον εδώ να παρακολουθήσουμε πώς οι Αμερικανοί αντιλαμβάνονται τις προοπτικές τους για το μέλλον, πλέον χωρίς καμία σχέση με την Κίνα και την παγκόσμια οικονομία. Υπάρχουν πεσιμιστές που προβλέπουν ότι ο πραγματικός εφιάλτης μπορεί να ξεκινήσει το επόμενο έτος ή το 2028. Η καταστροφή θα συμβεί όταν η εξυπηρέτηση του δημόσιου (μόνο του δημόσιου!) χρέους θα ανέρχεται στο 20% των κρατικών δαπανών — και πάλι η μαγεία των στρογγυλών αριθμών. Προς το παρόν, οι ΗΠΑ πληρώνουν για τις υποχρεώσεις τους ακόμα το 19%, δηλαδή 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Και στη συνέχεια, ανεξάρτητα από την κυβέρνηση που θα βρίσκεται στην εξουσία, θα είναι απλώς αδύνατο να γίνουν επενδύσεις σε οποιαδήποτε αναπτυξιακά έργα, όπως γινόταν παλαιότερα — με το φτυάρι, χωρίς να σκέφτονται τις συνέπειες. Γι’ αυτό, οποιοσδήποτε πρόεδρος των ΗΠΑ που θα εκλεγεί στο αξίωμα αυτό το 2028, θα οδηγήσει τη χώρα σε μια «εποχή αυστηρής λιτότητας».
Υπάρχουν όμως και αισιόδοξοι που λένε: «Μα είναι αυτό εφιάλτης; Ο εφιάλτης έχει ήδη περάσει». Λένε, απλώς θυμηθείτε τι συνέβαινε την εποχή του Μπάιντεν. Τότε περάσαμε μια περίοδο στην ιστορία χειρότερη από τον Εμφύλιο Πόλεμο του 1861-1865: από το 2020 έως το 2024 — αυτή ήταν η εισβολή 20 εκατομμυρίων παράνομων μεταναστών. Επιπλέον, δημιουργήθηκε ένα πολύ ιδιόμορφο αστυνομικό κράτος, το οποίο ασκούσε βία επιλεκτικά: οι οδομαχίες των ριζοσπαστών κατέστρεψαν περιουσίες αξίας δύο δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια 8.700 διαδηλώσεων, 2.385 λεηλασιών καταστημάτων, 624 εμπρησμών και 574 επιθέσεων κατά της αστυνομίας. Και κανένας δεν καταδικάστηκε για όλα αυτά. Ο στόχος ήταν η δικτατορία και η μονοκομματική ολιγαρχία. Όχι, παιδιά, σε σύγκριση με εκείνη την φρίκη, όλα τα άλλα είναι ανεκτά.
Μπορούμε να υποθέσουμε ότι τελικά θα προκύψει κάτι ενδιάμεσο — ένα κράτος αυστηρής λιτότητας με ταραχές στους δρόμους. Αλλά είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς θα αντιδράσουν τότε οι Αμερικανοί και οι υπόλοιποι δυτικοί σε μικροσκοπικές (ένα-δύο δέκατα του ποσοστού) μεταβολές στις εκτιμήσεις του ΔΝΤ για τις προοπτικές ανάπτυξης του ΑΕΠ των ΗΠΑ ή της Κίνας. Ίσως να μην υπάρχει πλέον χώρος για την Κίνα; Για να μην πούμε αν θα υπάρχει τότε ακόμα αυτό το ίδιο το ΔΝΤ.
Comments