Η στρατιωτικοποίηση προχωράει: το στρατιωτικό Σένγκεν λειτουργεί σε πλήρη ισχύ
- ILIAS GAROUFALAKIS
- Nov 23, 2025
- 6 min read

Vladimir Malyshev
Ο πολεμικός ψυχωτικός πυρετός κατακλύζει όλο και περισσότερο την Ευρώπη
Στην Ευρώπη όχι μόνο ακούγονται όλο και πιο δυνατά φωνές για την αναπόφευκτοτητα ενός πολέμου με τη Ρωσία, αλλά ήδη λαμβάνονται και συγκεκριμένα μέτρα για τη στρατιωτικοποίηση της ηπείρου. Έτσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε πρόσφατα ένα σχέδιο για τη δημιουργία ενός «στρατιωτικού Σένγκεν» για την ταχεία μετακίνηση στρατευμάτων και εξοπλισμού στο έδαφος της ΕΕ. Αυτό ανακοίνωσε η αντιπρόεδρός της, Χέννα Βιρκούνεν, σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες.
«Προτείνουμε», ανέφερε, «να θεσπιστούν οι πρώτοι στην ιστορία της ΕΕ εναρμονισμένοι κανόνες στρατιωτικής κινητικότητας και να καθοριστούν σαφείς κανόνες και διαδικασίες για τις διασυνοριακές μετακινήσεις στρατιωτικών, με μέγιστο χρόνο επεξεργασίας των αδειών τις τρεις ημέρες και απλουστευμένες τελωνειακές διαδικασίες. <…> Αυτό θα μας φέρει πιο κοντά στο λεγόμενο στρατιωτικό Σένγκεν».
Με λίγα λόγια, είναι καιρός να σταματήσουμε να μιλάμε για δημοκρατία, ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και πολιτών, για την οποία δημιουργήθηκε κάποτε η Συνθήκη του Σένγκεν, και να προετοιμαστούμε για πόλεμο και να βοηθήσουμε ακόμη πιο ενεργά το Κίεβο, όχι μόνο εντείνοντας τον αγώνα εξοπλισμών, αλλά και αναδιαρθρώνοντας τη μεταφορική υποδομή των ευρωπαϊκών κρατών. Γι' αυτό, σύμφωνα με τα ΜΜΕ, πρόκειται για τη δημιουργία ενός δικτύου χερσαίων διαδρόμων, αεροδρομίων και θαλάσσιων λιμένων «σε περίπτωση πολέμου ή σοβαρής κρίσης», που θα επιτρέψουν τη μείωση του χρόνου μετακίνησης των στρατευμάτων από τα δυτικά προς τα ανατολικά, δηλαδή προς τα ρωσικά σύνορα, από 45 σε τρεις έως πέντε ημέρες.
Παρουσιάζοντας τα σχέδια για τη χρηματοδότηση νέων έργων logistics για στρατιωτικούς σκοπούς, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας δήλωσε ότι οι ευρωπαϊκοί στρατιωτικοί διάδρομοι μεταφοράς πρέπει να φτάνουν μέχρι την Ουκρανία. Σύμφωνα με τα λεγόμενά της, αυτό θα αποτελεί «μέρος των εγγυήσεων προς το Κίεβο». «Η ΕΕ θα μπορεί να παραδίδει πιο γρήγορα στρατιωτική βοήθεια εκεί», τόνισε η Κάλλας.
Όπως είναι γνωστό, οι Ευρωπαίοι διαμαρτύρονταν συνεχώς ότι η γρήγορη μεταφορά στρατευμάτων παρεμποδιζόταν από στενούς δρόμους, παλιά γεφύρια και τούνελ. Και το πιο σημαντικό – η γραφειοκρατία, εξαιτίας της οποίας τα άρματα μάχης και τα πυροβόλα όπλα μπορούσαν να κολλήσουν στα σύνορα μεταξύ των χωρών της ΕΕ για μήνες.
«Αν η γέφυρα δεν μπορεί να αντέξει ένα τανκ 60 τόνων, έχουμε πρόβλημα», δήλωσε η Κάλλας. «Αν ο διάδρομος προσγείωσης είναι πολύ κοντός, δεν μπορούμε να μεταφέρουμε εφεδρείες».
«Σήμερα, για να μεταφερθούν στρατιωτικά μέσα και στρατεύματα από τη Δύση στην Ανατολή, χρειάζονται μήνες», δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας. «Θέλουμε αυτό να γίνεται σε λίγες μέρες».
Για το σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να δημιουργήσει μια πλήρη «στρατιωτική ζώνη Σένγκεν», η οποία θα επιτρέπει στους στρατούς να μετακινούνται στην Ευρώπη με την ίδια ελευθερία που έχουν οι τουρίστες. Προτείνεται επίσης ένα σύστημα έκτακτης ανάγκης για διασυνοριακές στρατιωτικές μεταφορές, το οποίο «θα δίνει προτεραιότητα στις στρατιωτικές μεταφορές στο δίκτυο μεταφορών». Έχει ήδη δημιουργηθεί ένας κατάλογος με 500 γέφυρες, σήραγγες, δρόμους, λιμάνια και αεροδρόμια, τα οποία πρέπει να «ενισχυθούν ή να προσαρμοστούν για την έντονη στρατιωτική κυκλοφορία».
Όπως ανέφερε ο Τζιτζικώστας, το κόστος των έργων θα ανέλθει σε ένα τεράστιο ποσό – περίπου 100 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2030. Ωστόσο, οκτώ χώρες της ΕΕ έχουν ήδη συμφωνήσει να επενδύσουν. Το Βέλγιο, η Γερμανία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, Σλοβακία και Τσεχία συμφώνησαν να δημιουργήσουν μια Κεντρική Ζώνη Στρατιωτικής Κινητικότητας στη Βόρεια Ευρώπη. Με βάση αυτή τη ζώνη θα αναπτυχθεί στο μέλλον ένα «στρατιωτικό Σένγκεν» σε όλη την Ευρώπη. Από τον κατάλογο των χωρών μόνο, είναι σαφές πού θα οδηγεί αυτή η διαδρομή: σε όλη την Ευρώπη μέχρι την Ουκρανία, δηλαδή πιο κοντά στη Ρωσία.
Όπως γράφει η Financial Times, επικαλούμενη αξιωματούχους της ΕΕ, τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ σκοπεύουν να μειώσουν κατά 15 φορές το χρόνο μεταφοράς στρατευμάτων στην Ευρώπη προς τα ρωσικά σύνορα. «Σύμφωνα με εκτιμήσεις αξιωματούχων της ΕΕ, σήμερα απαιτούνται περίπου 45 ημέρες για τη μετακίνηση στρατευμάτων από στρατηγικούς λιμένες στη Δύση προς χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία ή την Ουκρανία <...> Δήλωσαν ότι στόχος τους είναι να μειώσουν το χρόο αυτό σε πέντε ή ακόμα και σε τρεις ημέρες», αναφέρει η εφημερίδα, σημειώνοντας ότι πρόκειται για τη μεταφορά περίπου 200 χιλιάδων στρατιωτών, σχεδόν 1,5 χιλιάδων αρμάτων μάχης και περισσότερων από 2,5 χιλιάδων άλλων τεθωρακισμένων οχημάτων.
Ωστόσο, όπως σημειώνει η έκδοση, οι γέφυρες, οι σιδηροδρομικές και οι οδικές αρτηρίες στην παρούσα κατάσταση δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό το έργο. Οι χώρες της ΕΕ έχουν ήδη προσδιορίσει περίπου 2.800 κρίσιμα σημεία της μεταφορικής υποδομής που χρειάζονται επείγουσα επισκευή, εκ των οποίων 500 έργα έχουν χαρακτηριστεί ως προτεραιότητας.
Η ίδια η ιδέα του «στρατιωτικού Σένγκεν» δεν είναι καινούργια. Εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2017, πολύ πριν από την έναρξη της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης, οπότε είναι άσκοπο να αποδίδεται η εμφάνισή της στα τρέχοντα γεγονότα στην Ουκρανία. Ήδη από τότε, το ΝΑΤΟ άρχισε να βελτιώνει τη δομή του επιτελείου και της εφοδιαστικής αλυσίδας για την περίπτωση μελλοντικών ένοπλων συγκρούσεων. Οι υπουργοί Άμυνας των χωρών του συμμαχικού συνασπισμού συζήτησαν, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία δύο νέων αρχηγείων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Ο τότε γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg, δήλωσε ότι «τα νέα κέντρα διοίκησης θα βελτιώσουν τη μεταφορά στρατευμάτων μέσω του Ατλαντικού και εντός των συνόρων της Ευρώπης. Η στρατιωτική κινητικότητα είναι το κλειδί για την αποτροπή και την άμυνα... Είναι απαραίτητο να θεσπιστούν νέες απαιτήσεις για τις πολιτικές υποδομές, όπως δρόμοι, σιδηροδρομικές γραμμές και αεροδρόμια».
Μετά από αυτό, οι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες του ΝΑΤΟ άρχισαν να συλλέγουν πληροφορίες για τις σιδηροδρομικές γραμμές και τους αυτοκινητόδρομους στην Ανατολική Ευρώπη. Ο διοικητής των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, υποστράτηγος Μπεν Χότζες, προέτρεπε τη Γερμανία να επενδύσει περισσότερα χρήματα στον εκσυγχρονισμό των γεφυρών και των δρόμων που συνδέουν τη Γερμανία με την Πολωνία και να θεσπίσει ένα «στρατιωτικό Σένγκεν» – να ελαχιστοποιήσει τη διοικητική και νομική διαδικασία συντονισμού της μετακίνησης των στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη.
Το 2023, ο επικεφαλής της Ενωμένης Διοίκησης Υποστήριξης και Logistics του ΝΑΤΟ, Alexander Zolfrank, μίλησε για παρόμοια σχέδια. Ζήτησε να «προετοιμαστεί το θέατρο» πιθανών στρατιωτικών ενεργειών σε περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 5 του καταστατικού του Βορειοατλαντικού Συμφώνου για τη συλλογική άμυνα.
Όπως μετέδωσε ο ραδιοσταθμός RMF FM, οι αξιωματούχοι ανησυχούν για το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές γέφυρες, οι αυτοκινητόδρομοι και οι σιδηρόδρομοι δεν είναι κατάλληλοι για τη γρήγορη μετακίνηση αρμάτων, στρατιωτών και εφοδίων.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του Ρώσου προέδρου Ντμίτρι Πεσκόφ, σχολιάζοντας τις δηλώσεις για τη δημιουργία ενός «στρατιωτικού Σένγκεν», δήλωσε στις 19 Νοεμβρίου ότι η Ευρώπη δεν επιθυμεί να ακούσει τις ανησυχίες της Μόσχας σχετικά με την ασφάλεια και αγνοεί την αρχή της αδιαίρετης ασφάλειας.
Στην Ευρώπη, ως αποτέλεσμα αυτών των μιλιταριστικών σχεδίων, αυξάνεται ο πανικός. Όπως αναφέρει η εφημερίδα Giornale, στη Γαλλία, για παράδειγμα, εκδόθηκε ειδικός οδηγός επιβίωσης. Πρόκειται για ένα φυλλάδιο 27 σελίδων, το οποίο προειδοποιεί τους πολίτες για το τι πρέπει να κάνουν αν «αύριο ξεσπάσει πόλεμος». Καλεί κάθε πολίτη να προετοιμάσει εκ των προτέρων ένα σετ πρώτων βοηθειών, υπολογισμένο για τρεις ημέρες. Συνιστάται να πάρουν μαζί τους νερό και τρόφιμα, απαραίτητα φάρμακα, συσκευές για την απόκτηση πληροφοριών και φωτισμό, ζεστά ρούχα, μετρητά, αντίγραφα προσωπικών εγγράφων και ακόμη και αντικείμενα που μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση ενός ελάχιστου επιπέδου ψυχολογικής σταθερότητας, όπως βιβλία ή παιχνίδια. Και όπως αναφέρει η εφημερίδα, τέτοιου είδους φυλλάδια πανικού έχουν ήδη εκδοθεί και σε άλλες χώρες της ΕΕ.
Αλλά όλα αυτά είναι «ανθοδέσμες». Όπως δήλωσε ο επικεφαλής του βρετανικού υπουργείου Άμυνας Τζον Χίλι στο πρακτορείο Bloomberg, η βρετανική ηγεσία έχει ήδη έτοιμο σχέδιο για την αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία, προκειμένου να υποστηρίξει το καθεστώς του Κιέβου σε περίπτωση που τερματιστούν οι εχθροπραξίες.
«Πραγματοποιήσαμε αναγνώριση στην Ουκρανία, οπότε γνωρίζουμε ποιες μονάδες θα χρησιμοποιήσουμε, πώς θα τις αναπτύξουμε και τι ρόλο θα διαδραματίσουν», είπε.
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι βρετανικές δυνάμεις θα τοποθετηθούν σε περιοχές της Ουκρανίας που βρίσκονται μακριά από το μέτωπο και τα σύνορα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Ο κύριος στόχος του Λονδίνου είναι η εκπαίδευση των μαχητών του καθεστώτος του Κιέβου: ενώ στο παρελθόν οι εκπαιδεύσεις πραγματοποιούνταν μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, τώρα η Βρετανία σχεδιάζει να εκπαιδεύσει τις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας απευθείας στο ουκρανικό έδαφος. Οι προκαταρκτικές δαπάνες για την υλοποίηση του σχεδίου ανέρχονται σε περίπου 100 εκατομμύρια λίρες (130 εκατομμύρια δολάρια).
«Η Βρετανία ετοιμάζεται να δαπανήσει περισσότερα από 100 εκατομμύρια λίρες (130 εκατομμύρια δολάρια) για την αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία, εάν επιτευχθεί συμφωνία για κατάπαυση του πυρός», ανέφερε το βρετανικό υπουργείο Άμυνας. Νωρίτερα, στις 2 Σεπτεμβρίου, ο Χίλι ανακοίνωσε ότι το Λονδίνο ελέγχει εντατικά την ετοιμότητα των στρατευμάτων σε περίπτωση αποστολής τους στην Ουκρανία. Ο επικεφαλής του βρετανικού Υπουργείου Άμυνας αξιολογεί προσωπικά την κατάσταση όλων των οπλικών συστημάτων.
Και υπάρχουν πολλοί τέτοιοι τρελοί στη Δύση που επιθυμούν τη συνέχιση του πολέμου. Όπως ανέφερε η αμερικανική εφημερίδα Politico με αναφορά σε ευρωπαίους αξιωματούχους, οι ευρωπαίοι και ουκρανοί αξιωματούχοι δεν υποστήριξαν το σχέδιο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που αποσκοπεί στην ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης. Σύμφωνα με τους συνομιλητές της εφημερίδας, οι ηγέτες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θεωρούν ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες ανησυχούν για το γεγονός ότι δεν συμμετείχαν στην εκπόνηση του σχεδίου για την ειρηνική επίλυση. Σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο αξιωματούχο, ο οποίος είναι εξοικειωμένος με την πρόταση των ΗΠΑ, οι απαιτήσεις της συμφωνίας αποτελούν μια λίστα «σημείων που θα ικανοποιήσουν τον Πούτιν».
Στην ΕΕ ισχυρίζονται ότι οι «υποχωρήσεις προς τη Ρωσία» θα ωθήσουν την ηγεσία της να επιτεθεί στο μέλλον σε χώρες του ΝΑΤΟ. Αλλά τι άλλο είναι αυτό, αν όχι η πιο κραυγαλέα υποκρισία; Να κατηγορούν τη Ρωσία για υποτιθέμενες επιθετικές προθέσεις, ενώ οι ίδιοι προετοιμάζονται ενεργά για πόλεμο και υποκινούν το Κίεβο να συνεχίσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία.
Ωστόσο, στην Ευρώπη υπάρχουν και εκείνοι που επισημαίνουν τον κίνδυνο μιας τέτοιας περιπετειώδους πρωτοβουλίας των Βρυξελλών. Έτσι, ο Ιταλός αρθρογράφος Fabrizio Poggi γράφει στο ενημερωτικό portal Antidiplomatico, σχολιάζοντας τις πολεμικές προετοιμασίες της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ, και εκφράζει την αγανάκτησή του: «Αυτοί οι πολεμοχαρείς κακοποιοί, που έχουν εμμονή με τη «βιωσιμότητα», υποκριτικά το αποκαλούν «ασφάλεια»!».
Και, φυσικά, δεν είναι ο μόνος που το πιστεύει αυτό.







Comments