Μέση Ανατολή: Το Ισραήλ επιθυμεί την ειρήνη ή ο Νετανιάχου έκανε πλάκα;
- ILIAS GAROUFALAKIS
- 23 hours ago
- 7 min read
Έλενα Πουστοβοίτοβα
Η ευρωπαϊκή συναίνεση υπέρ του Ισραήλ φτάνει στο τέλος της
Η είδηση των τελευταίων ημερών ότι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Νετανιάχου είναι έτοιμος να απορρίψει την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια δεν προκάλεσε ιδιαίτερη αναταραχή στα διεθνή ΜΜΕ. Όχι επειδή τα 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως στρατιωτικής υποστήριξης από τις ΗΠΑ είναι πολύ λίγα και ο Νετανιάχου σκέφτηκε την ειρήνη – αρκούν για να διατηρήσουν ανοιχτό το κύριο «έλκος» στη Μέση Ανατολή. Πριν από έξι μήνες, το Axios ανέφερε ότι το Τελ Αβίβ ετοιμάζεται να υπογράψει μια νέα 20ετή συμφωνία ασφάλειας με τις ΗΠΑ, ώστε να λαμβάνει ετησίως τουλάχιστον 4 δισεκατομμύρια δολάρια για τον διαρκή πόλεμο με την περιοχή. Και στο Πανεπιστήμιο του Μπράουν υπολόγισαν ότι τα τελευταία δύο χρόνια οι ΗΠΑ χορήγησαν στο Ισραήλ για αυτόν τον πόλεμο το ποσό των 21,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και δεν χρειάζεται να μαντέψουμε ποιον σκοπεύει να εξαπατήσει ο Νετανιάχου αυτή τη φορά. Η δήλωση του πρωθυπουργού του Ισραήλ ότι θα αρνηθεί τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ έπρεπε να ακουστεί σχεδόν σαν έκκληση για ειρήνη, προκειμένου να κατευνάσει την ΕΕ, όπου οι μικρές κυματώσεις δυσαρέσκειας για την αιμοδιψία του καθεστώτος στο Ισραήλ έχουν ήδη αρχίσει να μετατρέπονται σε κύματα οργής.
Όπως γράφει η βρετανική εφημερίδα The Guardian, η εκεχειρία στο Λίβανο, όταν μεταφραστεί στα εβραϊκά, έχει νόημα αντίθετο από αυτό που φαίνεται προφανές: «Οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν στοιχίσει τη ζωή δεκάδων ανθρώπων στο Λίβανο από τότε που η χώρα συμφώνησε για εκεχειρία με τη «Χεζμπολάχ» υπό την πίεση των ΗΠΑ… Την Τετάρτη πραγματοποιήθηκε επίθεση στη Βηρυτό. Η κυβέρνηση του Μπένιαμιν Νετανιάχου θα ήθελε να ξαναρχίσει τον πόλεμο με το Ιράν. Ωστόσο, φοβάται την οργή του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει την έξοδο από τη σύγκρουση».
Αν στρέψετε το βλέμμα σας από το βορρά προς το νότο, θα διαπιστώσετε ότι η ίδια εικόνα επαναλαμβάνεται στη Γάζα: ο ισραηλινός στρατός έχει σκοτώσει πάνω από 800 άτομα από την ανακήρυξη της εκεχειρίας τον Οκτώβριο, εξαπολύοντας επιθέσεις σχεδόν καθημερινά… Οι θανατηφόρες ισραηλινές επιθέσεις εναντίον μηχανικού και οδηγών που μετέφεραν νερό επιδείνωσαν την κρίση ύδρευσης, η οποία συμβάλλει στη διάδοση μολυσματικών ασθενειών. Οι «Γιατροί Χωρίς Σύνορα» χαρακτήρισαν την καταστροφή της ύδρευσης ως όπλο και εκστρατεία συλλογικής τιμωρίας. Τα σπίτια συνεχίζουν να καταστρέφονται. Οι οικογένειες που ζουν σε σκηνές αντιμετωπίζουν εισβολή αρουραίων. Τα απαραίτητα φάρμακα δεν είναι διαθέσιμα. Τα νοσοκομεία και τα σχολεία βρίσκονται σε ερείπια. Μάρτυρες περιγράφουν τα παιδιά ως «ζωντανούς νεκρούς».
Η γενοκτονία των Παλαιστινίων – είναι κάτι τόσο χαρακτηριστικό για το Ισραήλ…
Αυτά είναι μόνο δύο αποσπάσματα από το χρονικό του «πολέμου της εκεχειρίας» στη Γάζα, μόνο δύο από τον ατελείωτο κατάλογο τέτοιων γεγονότων. Σουχάιμπ αλ-Νατζάρ: «Το μικρό μου παιδί. Δεν έβλαψε κανένα άρμα μάχης. Δεν κατασκεύαζε ρουκέτες ούτε τίποτα παρόμοιο. Τον έσχισαν στα δύο. Δεν είναι ντροπή αυτό; Δεν είναι ντροπή αυτό που μας συμβαίνει; Δεν είναι ντροπή που κάθε μέρα θάβουμε τα παιδιά μας μπροστά στα μάτια μας; Δεν είναι ντροπή; Ορκίζομαι στον Θεό, οι καρδιές μας ραγίζουν από τον πόνο για αυτά τα παιδιά». Έμι Γκούντμαν, δημοσιογράφος από τις ΗΠΑ: «Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ ο ισραηλινός στρατός καταλαμβάνει όλο και περισσότερα εδάφη στη Γάζα, πέρα από ό,τι είχε συμφωνηθεί στο πλαίσιο της εκεχειρίας που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ τον περασμένο Οκτώβριο. Νέοι χάρτες που δημοσίευσε το Ισραήλ δείχνουν ότι τα δύο τρίτα της Γάζας βρίσκονται ουσιαστικά υπό ισραηλινό έλεγχο…»
Ο δυτικός κόσμος έχει γυρίσει την πλάτη στις φρικαλεότητες της γενοκτονίας στη Γάζα; Όχι. Αλλά τις βλέπει από μια «άλλη» οπτική γωνία. Την περασμένη Κυριακή, εκπρόσωποι από περισσότερες από 30 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της ΕΕ, που συγκεντρώθηκαν στη Γενεύη για το συνέδριο SECCA, το οποίο προεδρεύει η συντονίστρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού και την υποστήριξη της εβραϊκής ζωής, η Γερμανίδα Καταρίνα φον Σνούρμπαϊν, διαπίστωσαν «ανησυχητική αύξηση του αντισημιτισμού σε όλο τον κόσμο». Στη δήλωση που υιοθετήθηκε στο συνέδριο διαβάζουμε: «Ο αντισημιτισμός αποτελεί απειλή για τους Εβραίους – και αυτό θα αρκούσε ήδη για να τον καταπολεμήσουμε. Αλλά υπονομεύει επίσης τα ίδια τα θεμέλια των δημοκρατικών και ελεύθερων κοινωνιών μας: τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια, την ισότητα και την υπεροχή του νόμου». Αυτό σημαίνει άμεσα ότι, όποια και αν είναι τα εγκλήματα των Ισραηλινών στη Μέση Ανατολή, πρέπει να προστατεύονται από τα θεμέλια της δημοκρατίας – «τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια, την ισότητα και την υπεροχή του νόμου». Όσο για τους Παλαιστινίους, ας είναι κι αυτοί Σημίτες, δεν πρέπει να υποστηρίζονται, και η Γερμανίδα Σνουρμπάιν δεν θεωρεί απαραίτητο να υποστηρίξει την παλαιστινιακή τους ζωή. Όλα είναι τόσο απλά, αν και το αποτέλεσμα είναι κάπως παράξενο…
Μια τέτοια προφανής αδικία και ένας τόσο ξεκάθαρος ευρωναζισμός μυρίζουν άσχημα και η Ευρώπη αρχίζει να νιώθει αηδία. Το αμερικανικό πολιτικό περιοδικό CounterPunch παρατηρεί, ακόμη και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ότι «το εκκρεμές ταλαντεύεται και πλησιάζει ο αργός θάνατος της ευρωπαϊκής φιλοϊσραηλινής συναίνεσης». Ίσως να είναι έτσι, αφού ακόμη και η Amnesty International συνειδητοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «ο μεγαλύτερος δειλός, που αποτυγχάνει συστηματικά στις προσπάθειες διακοπής των σχέσεων με το Ισραήλ». Στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στο Λουξεμβούργο, τις προσπάθειες άσκησης πίεσης στην ΕΕ ώστε να λάβει επιτέλους ηθική στάση ηγήθηκε η συμμαχία της Ισπανίας, της Ιρλανδίας και της Σλοβενίας, στην οποία προσχώρησε αργότερα και το Βέλγιο. Υπενθύμισαν ότι η Συμφωνία Σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και του Ισραήλ – η νομική βάση που ρυθμίζει τις εμπορικές τους σχέσεις – προβλέπει τον «σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Και η διατήρηση αυτής της συμφωνίας, εν μέσω των συνεχιζόμενων κατάφωρων παραβιάσεων στην κατεχόμενη Παλαιστίνη, καθιστά άνευ νοήματος τις θεμελιώδεις συμφωνίες μεταξύ του Ισραήλ και της ΕΕ.
«Μια τέτοια απόφαση», εκτιμά η εφημερίδα, «θα αποκαθιστούσε εν μέρει την κλονισμένη εμπιστοσύνη προς την ΕΕ και θα αναζωογονούσε τη συζήτηση για το διεθνές δίκαιο. Και το πιο σημαντικό, θα έθετε τις βάσεις για μια σειρά συγκεκριμένων μέτρων με στόχο να λογοδοτήσει το Ισραήλ και θα έδινε στους Παλαιστινίους μια απτή ελπίδα». Αλλά, δυστυχώς, η ΕΕ «σκούπισε από τα μάτια της» το δάκρυ συμπάθειας προς τους Παλαιστινίους χάρη στο λόμπι της Γερμανίας και της Ιταλίας. Αυτές οι χώρες λειτούργησαν ως διπλωματικό εμπόδιο, προστατεύοντας το Ισραήλ από τις συνέπειες.
Δεν χρειάζεται να μαντέψει κανείς για ποιους λόγους η σημερινή Γερμανία υπερασπίζεται τη γενοκτονία των Παλαιστινίων από το Ισραήλ – το δικό της παρελθόν βαραίνει. Η σκληρή υπεράσπιση του Ισραήλ από το Βερολίνο συνεχίζεται καθ' όλη τη διάρκεια της γενοκτονίας στη Γάζα. Φορώντας στο Βουλή το «κράνος του κύριου υπερασπιστή του Ισραήλ από τη μαζική εξόντωση των Εβραίων», η Γερμανία το υπερασπίστηκε επανειλημμένα στο Διεθνές Δικαστήριο και σε άλλους διεθνείς θεσμούς. Το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο επιμένει και τώρα ότι όλες οι κατηγορίες «είναι απολύτως αβάσιμες», κάτι που μαρτυρά ένα βαθύ ρήγμα στην ευρωπαϊκή νομική και ηθική συναίνεση. Έτσι, τον Απρίλιο η Γερμανία απέρριψε την πρόταση του Λουξεμβούργου για αναστολή του εμπορίου ως «ακατάλληλη», προτιμώντας, μαζί με την Ιταλία, να επιμείνει ώστε η ΕΕ να παραμείνει σε «εποικοδομητικό διάλογο» με το Τελ Αβίβ. Και παραμένει, ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, με συνολικό όγκο εμπορίου αγαθών που υπερβαίνει τα 42 δισεκατομμύρια ευρώ. Όμως…
Η ζυγαριά τελικά γέρνει προς την πλευρά της Παλαιστίνης. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι οι σχέσεις της Ευρώπης με το Ισραήλ είναι καταδικασμένες σε ριζικές αλλαγές. Ήδη ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μαδιάρ, ορκίστηκε ότι η Ουγγαρία θα σεβαστεί τα εντάλματα σύλληψης του Νετανιάχου που εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Ήδη η Γαλλία και η Νορβηγία έχουν προσχωρήσει στους επικριτές του Τελ Αβίβ, και οι κύκλοι της αγανάκτησης για την αιμοδιψία του Νετανιάχου έχουν διασχίσει τον Ατλαντικό, φτάνοντας μέχρι τη Βραζιλία.
Οι ελπίδες για τους γείτονες έχουν ήδη καταρρεύσει: οι διαπραγματεύσεις για την ομαλοποίηση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία έχουν παγώσει. Η Ιορδανία και το Μπαχρέιν προχώρησαν στο ακραίο μέτρο της διπλωματικής πίεσης, ανακαλώντας τους πρεσβευτές τους. Ακόμη και το Αιγύπτο και το Κατάρ, που παραδοσιακά διαδραμάτιζαν ρόλο ειρηνοποιών και μεσολαβητών, ασκούν πλέον άνευ προηγουμένου πίεση στο Ισραήλ, εμποδίζοντας ουσιαστικά τις ενέργειές του σε όλα τα διεθνή φόρα.
Στην περιοχή ωριμάζει μια ιστορική συγκυρία: ενώ παλαιότερα ο αραβικός κόσμος ήταν κατακερματισμένος και ο καθένας επιδίωκε τα δικά του οικονομικά συμφέροντα, τώρα «το τείχος είναι έτοιμο να καταρρεύσει και πρέπει να το σπρώξουμε όλοι μαζί». Το τελεσίγραφο των είκοσι ενός αραβικών και ισλαμικών κρατών για πιθανή διακοπή των διπλωματικών σχέσεων δεν είναι μια κενή απειλή, αλλά ένα απολύτως ρεαλιστικό σενάριο για το άμεσο μέλλον.
Επιστρέφοντας στην Ευρώπη: στη Wiener Stadthalle της Βιέννης στην Αυστρία, από τις 12 Μαΐου διεξάγεται ο λαμπρός διαγωνισμός τραγουδιού – το σήμα κατατεθέν της ευρωπαϊκής κουλτούρας, το «Eurovision 2026». Και αν το Ισραήλ δεν αποκλειστεί από αυτόν τον διαγωνισμό τραγουδιού, η Ισπανία δεν θα συμμετάσχει σε αυτόν, όπως ανακοίνωσε η κρατική ραδιοτηλεοπτική εταιρεία RTVE. Με αυτό, το βασίλειο έγινε η πέμπτη χώρα που διαμαρτυρήθηκε ενάντια στη συμμετοχή του Ισραήλ στην «Ευρωθέαση». Την ίδια απόφαση έλαβαν η Ισλανδία, η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες και η Σλοβενία… Ακόμα κι αν θεωρείτε ότι πρόκειται απλώς για μια επιπόλαιη επίδειξη των ηγετών της ποπ μουσικής και όχι της πολιτικής, το κλίμα έχει πράγματι αλλάξει…
Μήπως ο Νετανιάχου αστειεύεται, όταν δηλώνει δημοσίως ότι αρνείται τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια των ΗΠΑ, ή μήπως πράγματι στο Τελ Αβίβ τρέμουν ήδη πολύ από το φόβο να χάσουν δέκα φορές περισσότερα – το 34% του συνολικού όγκου των εισαγωγών στο εμπόριο με τις χώρες της ΕΕ και το 28,8% των ισραηλινών προϊόντων που εξάγονται εκεί, θα το μάθουμε σύντομα.
Στο Μπερλεμόν αισθάνονται ότι το έδαφος κλονίζεται ήδη κάτω από τα πόδια τους. Η Κάγια Κάλας, μετά από διαβουλεύσεις με τον Επίτροπο Εμπορίου Μάροσ Σέφτσόβιτς, ετοιμάζεται να παρουσιάσει στους υπουργούς τέσσερις επιλογές μέτρων για τη διακοπή του εμπορίου με τους εβραϊκούς οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Η πρώτη επιλογή είναι η πλήρης απαγόρευση, για την οποία θα απαιτηθεί ομόφωνη υποστήριξη από το Συμβούλιο, κάτι που είναι απίθανο. Οι άλλες δύο επιλογές θα σταματήσουν ουσιαστικά το εμπόριο μέσω υπερβολικών δασμών ή ποσοστώσεων στα προϊόντα των οικισμών. Η τέταρτη επιλογή θα επιτρέψει στις χώρες της ΕΕ να λάβουν δικά τους μέτρα τιμωρίας για τη γενοκτονία των Παλαιστινίων, όπως έχουν ήδη κάνει η Ιρλανδία και η Ισπανία. Και η «στρατιωτική βοήθεια» του Αμερικανού «πατέρα» δεν θα σώσει εδώ.
Comments