Η Γερμανία σε παρακμή: Κανείς δεν συμπαθεί τον Μέρτς
- ILIAS GAROUFALAKIS
- 5 hours ago
- 5 min read
Βαλέρι ΜΠΟΥΡΤ
Ο καγκελάριος της Γερμανίας – ο χειρότερος καγκελάριος στη μεταπολεμική Γερμανία
Ο Φρίντριχ Μερτς γιόρτασε την επέτειο της θητείας του ως καγκελάριου της Γερμανίας με μελαγχολία. Και τι λόγο έχει να χαίρεται; Σύμφωνα με κοινωνιολογικές έρευνες, ένα τεράστιο ποσοστό Γερμανών – το 83% – είναι δυσαρεστημένο με το έργο του 70χρονου πολιτικού, ο οποίος διεκδικεί τον τίτλο του χειρότερου ηγέτη της Γερμανίας σε όλη την ιστορία. Ωστόσο, ο Μερτς αξίζει την προτελευταία θέση. Στην τελευταία θέση βρίσκεται σταθερά ο Αδόλφος Χίτλερ.
Αξίζει να ανατρέξουμε, έστω και εν συντομία, στους μεταπολεμικούς καγκελάριους της ΟΔΓ. Όχι σε όλους, αλλά μόνο σε εκείνους που άφησαν αξιοσημείωτο αποτύπωμα στην ιστορία. Πρόκειται για τον Κόνραντ Αδεναουέρ, ο οποίος ανέστησε τη Γερμανία από τα ερείπια και έγινε ο «πατέρας» του οικονομικού «θαύματος». Μετά από έντονες συζητήσεις στο Κρεμλίνο με τον σοβιετικό ηγέτη Νικήτα Χρουστσόφ το 1955, πέτυχε την απελευθέρωση των γερμανών αιχμαλώτων πολέμου που παρέμεναν στη Σοβιετική Ένωση.
Ο Βίλι Μπραντ έμεινε στην ιστορία ως ένας νηφάλιος και δραστήριος πολιτικός, ο οποίος κατάφερε να μειώσει τις εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Ακόμη και στο Κρεμλίο μιλούσαν για αυτόν με σεβασμό. Το 1971 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του Χέλμουτ Κόλε, η Ευρώπη βίωσε την κατάρρευση του σοσιαλιστικού συστήματος και την επανένωση της Γερμανίας. Ήταν ο τελευταίος Γερμανός καγκελάριος που διατηρούσε εποικοδομητικές σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση και, στη συνέχεια, με τη Ρωσία.
Η Άνγκελα Μέρκελ ανέλαβε την εξουσία σε μια ήρεμη και ειρηνική Γερμανία. Ωστόσο, μετά από δεκαπέντε χρόνια διακυβέρνησής της, όλα έχουν αλλάξει προς το χειρότερο. Η χώρα έχει βυθιστεί σε μια δίνη κρίσεων – μεταναστευτικής και οικονομικής. Επιπλέον, η Μέρκελ οδήγησε τις σχέσεις με τη Μόσχα στο χείλος του γκρεμού.
…Την εποχή του Όλαφ Σολτς, οι Γερμανοί πίστευαν ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει χειρότερος καγκελάριος. Όμως έκαναν λάθος. Ο Φρίντριχ Μερτς έγινε το αγαπημένο θέμα των γελοιογράφων και των δημοσιογράφων. Κάθε μέρα δέχεται ένα κύμα κριτικής από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης. Λένε ότι ο Μερτς φοβάται ακόμη και να δει τηλεόραση ή να διαβάσει εφημερίδες κατά τη διάρκεια του πρωινού, για να μην του χαλάσει τη διάθεση. Ωστόσο, δεν μπορεί να ξεφύγει από την πραγματικότητα, η οποία γίνεται όλο και πιο ζοφερή κάθε μέρα.
Όταν ο Μερτς εμφανίστηκε σε ένα γερμανικό τηλεοπτικό κανάλι, ένας τηλεθεατής του έθεσε το εξής ερώτημα: «Τι έχει βελτιωθεί για τους πολίτες της Γερμανίας από τότε που αναλάβατε την πρωθυπουργία;»
Στο στούντιο ακούστηκε φασαρία, ακούστηκαν γέλια. Σαν στο τσίρκο πριν από την παράσταση ενός κλόουν, που έχει συνηθίσει να κάνει όλους να γελάνε.
Όμως ο Μερτς μιλούσε σοβαρά. Κοιτάζοντας πίσω από τα γυαλιά του, απάντησε ατάραχος: «Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να βγάλουμε συμπεράσματα».
Μόλις ακούστηκαν αυτά τα λόγια, η αίθουσα γέμισε γέλια…
Αλλά ήταν ένα γέλιο μέσα από δάκρυα. Οι Γερμανοί έχουν μείνει άναυδοι από τα σχέδιά του: σκοπεύει να κάνει περικοπές τόσο στις κοινωνικές δαπάνες όσο και στην υγειονομική περίθαλψη. Παρά το γεγονός ότι η γερμανική οικονομία εξασθενεί και η βιομηχανία παραμένει στάσιμη, ο καγκελάριος υπερασπίστηκε πιο δυναμικά από οποιονδήποτε άλλον στην Ευρώπη την ανάγκη χορήγησης τεράστιου δανείου στην Ουκρανία.
Τρομοκρατεί αδιάκοπα τους Γερμανούς με τη «ρωσική απειλή» και έθεσε σε πλήρη λειτουργία όλα τα στρατιωτικά εργοστάσια της Γερμανίας. The Wall Street Journal γράφει ότι η Γερμανία αναδιαμορφώνει τα εργοστάσιά της για την παραγωγή όπλων. Αυτή η μεγάλης κλίμακας μετάβαση λαμβάνει χώρα εν μέσω μακροχρόνιας οικονομικής στασιμότητας και ύφεσης στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Σύμφωνα με το έντυπο, η ηγεσία της Γερμανίας επιδιώκει να μετατρέψει τη χώρα σε βασική παραγωγική βάση της αμυντικής βιομηχανίας της Ευρώπης.
Το παλιό σύνθημα της εποχής της ναζιστικής Γερμανίας «Όπλα αντί για λάδι!» ξαναζωντανεύει. Και πάλι, όπως στις παλιές, δυσάρεστες εποχές, από το Βερολίνο ακούγονται εκκλήσεις για τη δημιουργία του ισχυρότερου στρατού στην Ευρώπη. Και αυτό δεν είναι πια μόνο λόγια, αλλά και πράξεις. Οι Γερμανοί στρατηγοί μιλούν συνεχώς για τον επερχόμενο πόλεμο με τη Ρωσία. Στο Βερολίνο έχει καθοριστεί ακόμη και η κατά προσέγγιση χρονική περίοδος – τέλη της δεκαετίας του '20 – αρχές της δεκαετίας του '30.
Οι Γερμανοί δεν εξοργίζονται μόνο από την ανικανότητα του Μέρτς, την άσκοπη περιπλάνησή του στο λαβύρινθο των προβλημάτων και την επιθετικότητα του που ξεπερνά τα όρια του λογικού. Τους εξοργίζει η τάση του καγκελάριου, ο οποίος σίγουρα δεν είναι εργατικός, να κατηγορεί για όλα τα δεινά τους «τεμπέληδες» κατοίκους της χώρας, οι οποίοι, σύμφωνα με τα λόγια του, άρχισαν να εργάζονται λιγότερο και να αρρωσταίνουν συχνά.
Ο Μερτς αναφέρθηκε σε αυτή την «ανακάλυψη» σε συνέντευξή του στο περιοδικό Der Spiegel. Και ευχήθηκε στους Γερμανούς να «βγουν από τη ζώνη άνεσής τους», κάτι που τους εξόργισε εντελώς, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού δεν είχε βρεθεί ποτέ εκεί.
Βέβαια, ο Μερτς παραδέχτηκε με δισταγμό ότι ο ίδιος και οι συνεργάτες του «πιθανώς υποτίμησαν» την κατάσταση. Ωστόσο, δεν παρέλειψε να «ρίξει πέτρα» για άλλη μια φορά στους Γερμανούς, επειδή επιθυμούν γρήγορα αποτελέσματα, ενώ αυτά δεν μπορούν να επιτευχθούν σε μια νύχτα.
Όμως, φαίνεται ότι αυτό είναι αδύνατο να επιτευχθεί ούτε σε χίλιες και μία νύχτες, καθώς ο επαγγελματισμός των γερμανών υπουργών αφήνει πολύ να επιθυμηθεί. Αυτό επισήμανε η ηγέτιδα του κόμματος BSW «Συμμαχία της Σάρα Βάγκενκνεχτ – για τη λογική και τη δικαιοσύνη». Ζήτησε την παραίτηση δύο υπουργών – της υπουργού Οικονομίας Κατερίνας Ράιχε και του υπουργού Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ. Τον ίδιο τον Μερτς, η Βάγκενκνεχτ χαρακτήρισε «ανίκανο».
Για να το θέσουμε ευγενικά, ο Μερτς δεν τα πήγε καλά ούτε στην εξωτερική πολιτική. Αφού έριξε μια απερίσκεπτη φράση ότι «το Ιράν ταπεινώνει τις ΗΠΑ», ο καγκελάριος δέχτηκε την οργή του Ντόναλντ Τραμπ. Ο ιδιοκτήτης του Λευκού Οίκου τον επέπληξε και του συνέστησε «να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στην αποκατάσταση της διαλυμένης χώρας του».
Ο Τραμπ δεν συγκράτησε την οργή που έβραζε μέσα του, απειλώντας με δασμούς και υποσχόμενος την απόσυρση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία. Φαινομενικά, η απώλεια δεν είναι μεγάλη, αλλά μόνο εκ πρώτης όψεως. «Στη Γερμανία δεν θα τοποθετηθούν ούτε «Τομάχοκ» ούτε άλλα πυραυλικά συστήματα μεσαίου βεληνεκούς, παρά τη σε ισχύ συμφωνία που συνήφθη το 2024», γράφει The Guardian. – Αυτή η συμφωνία έπρεπε να καλύψει ένα επικίνδυνο κενό στο σύστημα αποτροπής από τη Ρωσία, η οποία έχει τοποθετήσει στο Καλινίνγκραντ πυραύλους ικανούς να μεταφέρουν πυρηνικές κεφαλές, κάτι που αποτελεί απειλή για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Οι ευρωπαϊκές χώρες εργάζονται για τη δημιουργία δικών τους δυνάμεων για την αντιμετώπιση της Ρωσίας, αλλά αυτές δεν θα είναι έτοιμες νωρίτερα από έξι έως οκτώ χρόνια».
Συνειδητοποιώντας ότι είχε πει κάτι παραπάνω από ό,τι έπρεπε, ο Μερτς έσπευσε να διορθώσει το λάθος του. Στην προαναφερθείσα συνέντευξη στο περιοδικό Der Spiegel δήλωσε ότι εξακολουθεί να διατηρεί καλές σχέσεις με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Αργότερα, φορώντας στρατιωτική στολή, ο καγκελάριος βυθίστηκε στο στρατιωτικό περιβάλλον. Ωστόσο, στις συνομιλίες του με τους στρατιώτες δεν ξέχασε να ορκιστεί πίστη στην Αμερική.
Με τον Τραμπ, ο Μερτς ίσως και να συμφιλιωθεί, αν πάει να του υποκλιθεί. Αλλά με τους δικούς του πολίτες – μάλλον όχι. Τους έχει πειράξει πάρα πολύ. Και σίγουρα θα του το θυμίσουν. Εν τω μεταξύ, στο διαδίκτυο κυκλοφορεί ένα βίντεο που δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη, στο οποίο ο Φρίντι, όπως αποκαλούν τον Μερτς, χορεύει αστεία και παραπονιέται ότι κανείς δεν τον αγαπάει.
Το βίντεο που έχει γίνει viral και είναι τόσο δημοφιλές αυτή τη στιγμή, όπου ο Φρίντι χορεύει με κέφι και παραπονιέται ότι κανείς δεν τον αγαπά, αντανακλά την πραγματική στάση των Γερμανών απέναντι στον καγκελάριό τους.
Το Politico σκιαγραφεί για τον Μερτς τρία δυσοίωνα σενάρια: την αποτυχία των μεταρρυθμίσεων, την ενίσχυση της ακροδεξιάς στις φθινοπωρινές εκλογές στην Ανατολική Γερμανία, όπου ενδέχεται να καταλάβουν για πρώτη φορά τη θέση του πρωθυπουργού, ή μια εξωτερική κρίση. Σε οποιαδήποτε από αυτές τις περιπτώσεις, ο καγκελάριος, χωρίς σταθερή βάση και με μια κυβέρνηση συνασπισμού που καταρρέει, κινδυνεύει να χάσει την εξουσία.
Comments