Χρυσά πάθη γύρω από τη Βενεζουέλα
Βαλεντίν Κατασόνοφ
Η κυβέρνηση Τραμπ παίρνει υπό τον έλεγχό της τους φυσικούς πόρους της λατινοαμερικανικής χώρας
telegram
vkontakte
odnoklassniki
Σύνδεσμος
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την επιχείρηση του Ιανουαρίου για την ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάου Μαδούρο, επέβαλαν τον πιο σκληρό έλεγχο σε αυτή τη λατινοαμερικανική χώρα. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ξεκίνησε την επιχείρηση, δεν έκρυψε ιδιαίτερα ότι η Αμερική χρειάζεται πρωτίστως το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Η Βενεζουέλα διαθέτει αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου ύψους 303.008.000.000 βαρελιών (κατά το 2025), καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση παγκοσμίως (περίπου 17,17% των συνολικών παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου).
Όμως, όπως αποδείχθηκε, ο «μαύρος χρυσός» της Βενεζουέλας δεν είναι καθόλου απλός. Το πετρέλαιο είναι βαρύ και ιξώδες, και απαιτεί μεγάλο κόστος για την εξόρυξή του από το υπέδαφος. Προκειμένου οι ΗΠΑ να μπορέσουν να αποκομίσουν τα οφέλη της αποικιακής κατάκτησης της Βενεζουέλας, πρέπει να επενδυθούν τεράστια ποσά στην εξόρυξη πετρελαίου αυτής της λατινοαμερικανικής χώρας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων, απαιτούνται επενδύσεις από 100 έως 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Η κατάσταση με το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, στην οποία έχει περιπέσει η Αμερική, μπορεί να περιγραφεί με τα λόγια: «Το μάτι βλέπει, αλλά το δόντι δεν τσιμπά».
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις και ο 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θέλουν να αποκομίσουν τα οφέλη της κατάκτησης της Βενεζουέλας ήδη από τώρα. Η Ουάσιγκτον διεξάγει μια πολύ εντατική ανασκόπηση για το τι μπορεί να αποφέρει κέρδος στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα. Και αποδεικνύεται ότι αυτό μπορεί να γίνει εις βάρος άλλων, πιο προσιτών φυσικών πόρων της Βενεζουέλας. Τον Απρίλιο, οι βενεζουελάνοι νομοθέτες (πιθανώς υπό την πίεση της Ουάσιγκτον) ενέκριναν ομόφωνα νόμο για την εξορυκτική βιομηχανία, με στόχο την τόνωση νέων επενδύσεων (πρέπει να γίνει κατανοητό ότι, πρωτίστως, από τις ΗΠΑ).
Το πρακτορείο Reuters αναφέρει τα σχέδια της Ουάσιγκτον να αποκτήσει πρόσβαση σε ποικίλους φυσικούς πόρους της Βενεζουέλας στο άρθρο «US seeks more access to Venezuela's mineral wealth after tapping its oil, sources say» («Σύμφωνα με πηγές, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποκτήσουν ευρύτερη πρόσβαση στον ορυκτό πλούτο της Βενεζουέλας μετά την εκμετάλλευση των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της»). Η διοίκηση του Λευκού Οίκου πραγματοποίησε συναντήσεις με εκπροσώπους του αμερικανικού επιχειρηματικού κόσμου σχετικά με την ετοιμότητά τους να ξεκινήσουν την ενεργή εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων της Βενεζουέλας (εκτός από το «μαύρο χρυσό»). «Όλοι παρακολουθούμε προσεκτικά την κατάσταση με το πετρέλαιο και κατανοούμε ότι μπορεί να υπάρχει μια παράλληλη τάση και όσον αφορά τα κρίσιμης σημασίας ορυκτά», δήλωσε μία από τις πηγές του πρακτορείου, διευθυντής εταιρείας που ασχολείται με κρίσιμης σημασίας ορυκτά, ο οποίος συναντήθηκε με εκπροσώπους της διοίκησης του προέδρου των ΗΠΑ σχετικά με το θέμα της Βενεζουέλας.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Τέιλορ Ρότζερς, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και η Βενεζουέλα «επωφελούνται από την επανέναρξη της συνεργασίας μεταξύ των κυβερνήσεών μας και από τις νέες επενδύσεις δυτικών εταιρειών σε βασικούς βιομηχανικούς κλάδους της Βενεζουέλας».
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι προς το παρόν δεν υπάρχει ανάγκη έκδοσης εκτελεστικού διατάγματος, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι ισχύοντες νόμοι παρέχουν μια αξιόπιστη βάση για επενδύσεις. Ως πόροι υψηλής προτεραιότητας, οι οποίοι παραδοσιακά εξορύσσονταν στη Βενεζουέλα και ενδέχεται να παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, αναφέρονται ο χρυσός, το σιδηρομετάλλευμα, ο βοξίτης και το νικέλιο. Για τους πόρους αυτούς υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τα γεωλογικά αποθέματα που έχουν διαπιστωθεί. Αν και τα στοιχεία είναι παλαιά, απαιτείται περαιτέρω εξερεύνηση και νέα εκτίμηση. Στην έκθεση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας για το 2018, τα αποθέματα της χώρας εκτιμήθηκαν σε 644 μετρικούς τόνους χρυσού, 14,68 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους σιδηρομεταλλεύματος, 321,5 εκατομμύρια μετρικούς τόνους βοξίτη και 407.885 μετρικούς τόνους νικελίου. Στον χάρτη της κυβέρνησης της Βενεζουέλας του 2021, ο οποίος βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν το 2009, επισημάνθηκαν κοιτάσματα πολλών άλλων ορυκτών, όπως χαλκός, νικέλιο, κολτάν, ουράνιο και βολφράμιο, χωρίς όμως να αναφέρονται οι ποσότητές τους. Οι αμερικανικές εταιρείες έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα αποθέματα σπάνιων γαιών, τα οποία χρησιμοποιούνται σε μαγνήτες και άλλες προηγμένες τεχνολογίες. Ωστόσο, όπως φαίνεται, τα αποθέματα σπάνιων γαιών στη Βενεζουέλα είναι πολύ μικρά.
Οι αμερικανικές επιχειρήσεις δείχνουν αυξημένο ενδιαφέρον για τον χρυσό της Βενεζουέλας. Τα γεωλογικά αποθέματα αυτού του πολύτιμου μετάλλου, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι αρκετές φορές μεγαλύτερα από τον αριθμό που αναφέρεται στην κυβερνητική έκθεση του 2018. Έτσι, ο καθηγητής του Κεντρικού Πανεπιστημίου της Βενεζουέλας Μανουέλ Σούτερλαντ εκτιμά ότι τα αποθέματα χρυσού της χώρας ανέρχονται σε περίπου 3.000 τόνους.
Ήδη τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, η Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ ενέκρινε συγκεκριμένες συναλλαγές με χρυσό βενεζουελικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την κρατική εταιρεία εξόρυξης χρυσού Minerven. Αργότερα τον ίδιο μήνα, το Υπουργείο Οικονομικών επέκτεινε το πεδίο εφαρμογής της άδειας, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτήν ορυκτά προέλευσης από τη Βενεζουέλα, μεταξύ των οποίων και ο χρυσός, ενώ επέτρεψε επίσης την παροχή ορισμένων υπηρεσιών που σχετίζονται με την εξορυκτική βιομηχανία, καθώς και τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για πιθανές επενδυτικές συμβάσεις.
Στις 29 Σεπτεμβρίου, η εφημερίδα The New York Times δημοσίευσε ένα συγκλονιστικό άρθρο με τίτλο «Trump Brought Venezuelan Gold to the U.S., but Refiners Won’t Touch It» («Ο Τραμπ έφερε στις ΗΠΑ χρυσό από τη Βενεζουέλα, αλλά οι διυλιστές δεν θα τον αγγίξουν»). Ο υπότιτλος του άρθρου, όμως, αποκαλύπτει την ουσία του: «Η κυβέρνηση συνάπτει συμφωνίες σε έναν διαβόητο για τη διαφθορά κλάδο, μεταξύ άλλων με μια εταιρεία που οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν απειλή για την ασφάλεια». Αποδεικνύεται ότι ήδη από τον Μάρτιο είχε παραδοθεί στις ΗΠΑ μια παρτίδα χρυσού που είχε εξορυχθεί στη Βενεζουέλα. Προμηθευτής του χρυσού ήταν η προαναφερθείσα βενεζουελάνικη εταιρεία Minerven, ενώ την αγορά του ανέλαβε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές εταιρείες του κόσμου, η Trafigura. Στις 5 Μαρτίου υπογράφηκε επίσημα η πρώτη σύμβαση μεταξύ των εταιρειών, παρουσία του υπουργού Εσωτερικών των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ, ο οποίος είχε φτάσει στη Βενεζουέλα. Μόλις λίγες ώρες αργότερα, η Trafigura παρέδωσε άμεσα την πρώτη παρτίδα χρυσού (αξίας περίπου 100 εκατομμυρίων δολαρίων) στις ΗΠΑ με ναυλωμένο αεροσκάφος.
Ο γενικός διευθυντής της Trafigura, Ρίτσαρντ Χόλτουμ, μαζί με τον Ντόναλντ Τραμπ, γιόρτασαν στο Λευκό Οίκο την άφιξη της πρώτης παρτίδας χρυσού από τη Βενεζουέλα. Δείγματα χρυσού από τη Βενεζουέλα εκτέθηκαν στο Λευκό Οίκο, και ο Τραμπ τα κοιτούσε με θαυμασμό. Όπως ήταν κατανοητό, στην Trafigura είχε ανατεθεί η αποστολή να γίνει η «χρυσή γέφυρα» που θα ένωνε τη Βενεζουέλα με τις ΗΠΑ.
Σε άρθρο της εφημερίδας The New York Times διατυπώνεται η εκδοχή ότι ο 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ, ακόμη και πριν από την επιχείρηση απαγωγής του Μαδούρο, προσπαθούσε να συμφωνήσει μαζί του για την προμήθεια πολύτιμων μετάλλων από τη Βενεζουέλα στις ΗΠΑ. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέθεσε στον έμπιστο απεσταλμένο του, Ρίτσαρντ Γκρένελ, να διεξάγει διαπραγματεύσεις για την πρόσβαση των ΗΠΑ στους πόρους της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του χρυσού. Και, σύμφωνα με τις φήμες, επειδή δεν επιτεύχθηκε η επιθυμητή επιτυχία, ο Τραμπ αποφάσισε να πραγματοποιήσει την επιχείρηση απαγωγής του Νικολάου Μαδούρο.
Ο χρυσός από τη Βενεζουέλα που παραδόθηκε τον Μάρτιο έπρεπε να περάσει από αμερικανικό εργαστήριο εξευγενισμού (καθαρισμός και προσαρμογή του πολύτιμου μετάλλου στα πρότυπα που ισχύουν στις ΗΠΑ) και να λάβει την απαραίτητη νομιμοποίηση.
Οι ισχύοντες κανόνες στην Αμερική έχουν ως στόχο την καταπολέμηση του «βρώμικου» χρυσού. Το πολύτιμο μέταλλο που εισέρχεται στις ΗΠΑ από άλλες χώρες πρέπει να είναι «καθαρό». Όχι με τη φυσική, αλλά με την πολιτικο-νομική έννοια. Αυτό σημαίνει ότι η εξόρυξή του δεν πρέπει να συνοδεύεται από καταστροφή της φύσης και ρύπανση του περιβάλλοντος. Για την εξόρυξή του δεν πρέπει να χρησιμοποιείται δουλεία. Η εξόρυξη πρέπει να διενεργείται βάσει άδειας. Ο χρυσός που εξορύσσεται δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και άλλων εγκληματικών δραστηριοτήτων. Κ.λπ. Οι αρχές των ΗΠΑ παρακολουθούν ιδιαίτερα προσεκτικά τον χρυσό που εισέρχεται από χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπου η εξόρυξή του συχνά ελέγχεται από μαφίες και καρτέλ ναρκωτικών.
«Εδώ και πολλά χρόνια, η εξορυκτική βιομηχανία και η βιομηχανία εξόρυξης χρυσού της Βενεζουέλας έχουν σφετεριστεί από τον λαό της Βενεζουέλας και χρησιμοποιούνται για τη στήριξη επικίνδυνων εγκληματικών ομάδων και τη χρηματοδότηση εγκληματιών σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Τέιλορ Ρότζερς. – Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμβάλλουν στην επίλυση αυτού του μακροχρόνιου προβλήματος. Θα αποκαταστήσουμε την τάξη στον τομέα της εξόρυξης της Βενεζουέλας. Χάρη στις δυτικές εταιρείες, ο τομέας αυτός θα βελτιωθεί και θα αποκτήσει νομιμότητα». Για να υλοποιήσει αυτές τις ιδέες, η κυβέρνηση Τραμπ απευθύνθηκε σε ηγέτες του επιχειρηματικού κόσμου που επιθυμούσαν να επωφεληθούν από τις εμπορικιστικές απόψεις του προέδρου. Συγκεκριμένα, υπήρχαν ελπίδες ότι η παγκοσμίως γνωστή εταιρεία Trafigura θα βοηθούσε να αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατόν η τάξη στην εξόρυξη χρυσού της Βενεζουέλας, μετατρέποντας το κάποτε «βρώμικο» πολύτιμο μέταλλο σε «καθαρό», το οποίο θα εισρέει χωρίς καθυστερήσεις στις ΗΠΑ.
Στο άρθρο περιγράφεται λεπτομερώς ότι, μέχρι σήμερα, η εξόρυξη χρυσού στη Βενεζουέλα, η οποία τυπικά πραγματοποιείται από την εταιρεία Minerven, εξακολουθεί να ελέγχεται από μαφιόζικες ομάδες: «Ωστόσο, η συνεργασία της Trafigura με τη Minerven αποδείχθηκε όχι και τόσο απλή. Οι εγκαταστάσεις της Minerven περιβάλλονται από περιοχές που ελέγχονται από εγκληματικές ομάδες, ενώ οι εργαζόμενοι και οι προμηθευτές πληρώνουν για την ασφάλειά τους. Οι δεσμοί του εγκληματικού κόσμου με τον κλάδο εξόρυξης χρυσού στην περιοχή είναι ευρέως γνωστοί». Η σημαντικότερη ομάδα που ελέγχει την εξόρυξη χρυσού είναι η Tren de Guayana.
Δεν κατέστη δυνατό να διακοπεί η σύνδεση των χρυσοθήρων με τις τοπικές εγκληματικές ομάδες. Δημοσιογράφοι της εφημερίδας The New York Times κατάφεραν να εισχωρήσουν σε ορισμένες κλειστές ζώνες εξόρυξης. Ο επικεφαλής μιας από τις ομάδες χρυσοθήρων είπε στους δημοσιογράφους ότι κάθε μήνα το 20% του χρυσού που εξορύσσει η ομάδα του πηγαίνει στους εγκληματίες. Αυτή η πρακτική έχει ριζώσει τόσο πολύ στην τοπική οικονομία, που έχει πάρει το όνομα «σύστημα» (el sistema).
Έτσι, η εξόρυξη του πολύτιμου μετάλλου παραμένει «αδιαφανής». Ο χρυσός παραμένει «βρώμικος». Και ο χρυσός που έφτασε στις ΗΠΑ ήδη από τον Μάρτιο, βρίσκεται ακόμα σε αποθήκη. Δεν του επιτρέπεται η περαιτέρω διακίνηση, επειδή θεωρείται «βρώμικος». Σύμφωνα με επίσημες πηγές, δεν υπήρξαν νέες αποστολές χρυσού από τη Βενεζουέλα στις ΗΠΑ. Πού βρίσκεται λοιπόν η διέξοδος από αυτό το αδιέξοδο; Δεν υπάρχουν ιδιαίτερες ελπίδες ότι στη Βενεζουέλα θα καταστεί δυνατό (τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον) να αποκατασταθεί η τάξη στην εξόρυξη χρυσού και να καταστεί το πολύτιμο μέταλλο «καθαρό». Γι’ αυτό και οι αμερικανικές επιχειρήσεις, που διψούν για το χρυσό της Βενεζουέλας, προτείνουν έναν απλούστερο τρόπο επίλυσης του προβλήματος: την κατάργηση (ή, τουλάχιστον, την χαλάρωση) των ισχυόντων κανονισμών των ΗΠΑ που απαγορεύουν την εισαγωγή «βρώμικου» χρυσού.
Comments