Στο χείλος του γκρεμού: Η Αμερική βρίσκεται μπροστά σε μια μοιραία επιλογή
Η εικόνα δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη - RIA Novosti, 1920, 3 Νοεμβρίου 2026
© RIA Novosti / Η εικόνα δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη
Πέτρος Ακόποφ
Πέτρος Ακόποφ
Όλα τα υλικά
Σήμερα στις ΗΠΑ είναι η ημέρα των εκλογών, για την οποία μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα μόνο ένα πράγμα: η προσέλευση των ψηφοφόρων θα είναι πολύ υψηλή. Συνήθως στις ενδιάμεσες εκλογές, που διεξάγονται στα μέσα της προεδρικής θητείας, οι Αμερικανοί ψηφίζουν με πολύ λιγότερη προθυμία. Αυτή τη φορά, όμως, η κινητοποίηση των ψηφοφόρων είναι πολύ υψηλή, κάτι που φαίνεται ήδη από την πρόωρη ψηφοφορία μέσω ταχυδρομείου. Τόσο οι Ρεπουμπλικανοί με επικεφαλής τον Τραμπ όσο και οι Δημοκρατικοί της αντιπολίτευσης εντείνουν την προπαγάνδα — χαρακτηρίζουν τις εκλογές ως καθοριστικές, αν και τυπικά πρόκειται απλώς για ψηφοφορία για βουλευτές και περιφερειάρχες.
Στις 3 Νοεμβρίου θα επανεκλεγούν στο σύνολό της η Βουλή των Αντιπροσώπων, το ένα τρίτο της Γερουσίας και τα δύο τρίτα των κυβερνητών. Ο νέος ιδιοκτήτης του Λευκού Οίκου θα καθοριστεί μόνο σε δύο χρόνια, αλλά οι αντίπαλοι του Τραμπ δεν μπορούν να περιμένουν: θέλουν ήδη από τώρα να μετατρέψουν τα δύο χρόνια που του απομένουν σε κόλαση, δηλαδή να δυσχεράνουν στο έπακρο το έργο του — με διαδικασίες μομφής, παρεμπόδιση διορισμών, δαπανών και γενικά όλων των διαταγών του. Και τελικά να καταφέρουν, ώστε μέχρι το φθινόπωρο του 2028 ο Τραμπ να φτάσει εντελώς εξαντλημένος, ενώ ο διάδοχός του να χάσει τις εκλογές. Το σχέδιο είναι κατανοητό — αλλά είναι εφικτό; Και, κυρίως, με ποιο κόστος;
Υπάρχουν δύο πιθανότερα αποτελέσματα στις τρέχουσες εκλογές. Το πρώτο: ο Τραμπ χάνει τη Βουλή των Αντιπροσώπων, διατηρεί όμως την πλειοψηφία στη Γερουσία. Ενδεχομένως να επικρατήσει ακόμη και μια πολύ ασταθής ισορροπία στην Άνω Βουλή — 50 Ρεπουμπλικανοί έναντι 50 Δημοκρατικών. Ωστόσο, δεδομένου ότι σε περίπτωση ισοψηφίας ο αντιπρόεδρος Βανς, ως τυπικός πρόεδρος της Γερουσίας, έχει το δικαίωμα της αποφασιστικής ψήφου, ο Τραμπ θα διατηρήσει τον έλεγχο της Γερουσίας. Εάν η Γερουσία παραμείνει στα χέρια των Ρεπουμπλικάνων, ο Λευκός Οίκος δεν θα αντιμετωπίσει μεγάλα προβλήματα — η φασαρία στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα ταράξει τα νεύρα, αλλά η Γερουσία θα μπορεί να μπλοκάρει τις πιο επιζήμιες πρωτοβουλίες.
Δεύτερη περίπτωση: οι Ρεπουμπλικανοί χάνουν και τα δύο σώματα του Κογκρέσου. Κατ’ αρχήν, αυτό δεν είναι κάτι ασυνήθιστο: ιστορικά, οι Αμερικανοί πρόεδροι, κατά κανόνα, χάνουν τις ενδιάμεσες εκλογές. Και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα για ένα τέτοιο αποτέλεσμα. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει κερδίσει πολλές φορές παρά τις δημοσκοπήσεις, ενώ στις τρέχουσες εκλογές προσπαθεί να τις μετατρέψει σε ψηφοφορία για την υποψηφιότητά του. Αν τελικά χάσει, η δουλειά θα γίνει αισθητά πιο δύσκολη, αν και έχει ήδη υποσχεθεί να γίνει «πρόεδρος του βέτο», δηλαδή να απορρίπτει όλους τους «λανθασμένους» νόμους που θα ψηφίζει το Κογκρέσο. Και για να ξεπεραστεί το βέτο (όπως και για την παραπομπή σε δίκη) απαιτούνται τα δύο τρίτα των ψήφων, τα οποία οι Δημοκρατικοί, φυσικά, δεν θα έχουν. Ωστόσο, το βέτο ως όπλο μπορεί να οδηγήσει σε αδιέξοδο: αν οι δύο πλευρές εμμείνουν στις θέσεις τους, η χρηματοδότηση και η λειτουργία του κρατικού μηχανισμού (και όχι μόνο αυτού) θα σταματήσουν. Είναι σαφές ότι ελάχιστοι στις ΗΠΑ επιθυμούν ένα τέτοιο αποτέλεσμα, αλλά τα διακυβεύματα είναι υψηλά και ο αγώνας θα είναι σκληρός.
Ωστόσο, ένα πράγμα είναι σίγουρο: στην περίπτωση του δεύτερου σεναρίου, η πόλωση στην Αμερική θα ενταθεί αισθητά. Ήδη αυξάνεται τα τελευταία χρόνια — και η ίδια η προεδρία του Τραμπ (και τις δύο φορές) κατέστη δυνατή κυρίως χάρη σε αυτήν. Η «μπλε» και η «κόκκινη» Αμερική δεν αρκούνται πια απλώς στο να μισούν η μία την άλλη — την απορρίπτουν. Και την ακυρώνουν. Γι’ αυτό και οι Δημοκρατικοί περιμένουν με τέτοια ανυπομονησία τη λήξη της θητείας του Τραμπ. Οι οποίοι, ωστόσο, δεν διαθέτουν ούτε καν έναν προφανώς ισχυρό υποψήφιο, πόσο μάλλον έναν αδιαμφισβήτητο: το κόμμα είναι επίσης διχασμένο μεταξύ των αριστερών που κερδίζουν έδαφος και των παραδοσιακών συντηρητικών. Προς το παρόν, οι φιλελεύθεροι ενώνουν τις δυνάμεις τους στον αγώνα κατά του Τραμπ. Ωστόσο, ακόμη και αν οδηγήσουν την ένταση του αγώνα στο αποκορύφωμά της, δεν θα επιτευχθεί πραγματική «δημοκρατική ενότητα».
Επομένως, το ενδεχόμενο μιας ολοκληρωτικής ήττας των Ρεπουμπλικάνων είναι πολύ πιο επικίνδυνο για την Αμερική από την «ισοπαλία» του πρώτου σεναρίου, διότι η χώρα θα βυθιστεί σε δύο χρόνια επιταχυνόμενης πόλωσης και διαίρεσης. Παράλληλα, ο ίδιος ο Τραμπ, ακόμη και αν χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου, θα εξακολουθήσει να έχει τη δυνατότητα να κάνει πολλά — και όχι μόνο στη διεθνή σκηνή.
Comments