Ο πετρελαϊκός «μύλος» του Τραμπ τέθηκε σε παύση

Η εικόνα δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη - RIA Novosti, 1920, 17.01.2026

© RIA Novosti / Εικόνα δημιουργημένη από τεχνητή νοημοσύνη

Όλγα Σαμοφάλοβα

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε πραγματική αναταραχή στην αγορά πετρελαίου στις αρχές του έτους, φέρνοντας σε αναβρασμό ολόκληρο τον κόσμο. Αρχικά, η τιμή του πετρελαίου ανέβηκε κατακόρυφα κατά 9%, για να ακολουθήσει μια εξίσου απότομη πτώση. Και όλα αυτά λόγω των αναρτήσεων του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κύριο θέμα ήταν η σύγκρουση με το Ιράν. Ο κόσμος βρέθηκε κυριολεκτικά στο χείλος μιας σκληρής παγκόσμιας ενεργειακής (και όχι μόνο) κρίσης, παρόμοιας με την αναταραχή της δεκαετίας του 1970.

Από τα τέλη Δεκεμβρίου, στο Ιράν ξεκίνησαν μαζικές διαμαρτυρίες λόγω της υποτίμησης του εθνικού νομίσματος και της αύξησης των τιμών. Οι διαδηλωτές ζητούσαν αλλαγή του πολιτικού καθεστώτος. Αρχικά, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την υποστήριξή του στους διαδηλωτές, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης στρατιωτικής δύναμης, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου να εκτοξευθούν προς τα πάνω. Ωστόσο, η τελευταία ανάρτηση του Τραμπ, στην οποία ανέφερε ότι έλαβε διαβεβαιώσεις για τον τερματισμό των περαιτέρω δολοφονιών και την κατάργηση των εκτελέσεων στο Ιράν, ηρέμησε τις αγορές.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν είναι πιθανό να είναι το τέλος της ιστορίας. Διότι τώρα παραμένει το κύριο ερώτημα, στο οποίο όλοι θα ήθελαν να γνωρίζουν την απάντηση. Και συγκεκριμένα: ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει πραγματικά μείνει πίσω από το Ιράν; Ή αποφάσισε να χρησιμοποιήσει μια πονηριά — να ηρεμήσει την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας και τις αγορές, προκειμένου να συγκεντρώσει δυνάμεις για ένα νέο πραγματικό χτύπημα.

Η ακριβής απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι γνωστή προς το παρόν. Ως εκ τούτου, η αγορά θα συνεχίσει να παρακολουθεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον κάθε κίνηση του Αμερικανού προέδρου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η οποία θα επηρεάσει άμεσα τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου.

Πόσο επικίνδυνη είναι αυτή η κατάσταση, αν εξελιχθεί σύμφωνα με το χειρότερο σενάριο; Το χειρότερο σενάριο δεν σημαίνει απαραίτητα κάποια συνολική και, ακόμη περισσότερο, χερσαία στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Για να προκληθεί ενεργειακή κρίση σε όλο τον κόσμο, αρκεί οι ΗΠΑ, αφού συγκεντρώσουν τις δυνάμεις τους, να επιτεθούν σε συγκεκριμένα σημεία της πετρελαϊκής υποδομής του Ιράν ή να επιβάλουν ναυτικό αποκλεισμό στα δεξαμενόπλοια με ιρανικό πετρέλαιο, όπως συνέβη στην περίπτωση της Βενεζουέλας. Αυτή είναι μια ταχύτερη και πιο συμφέρουσα στρατηγική για τις ΗΠΑ.

Ακόμα και αν η παγκόσμια αγορά χάσει μόνο το ήμισυ των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, αυτό θα έχει εξαιρετικά σοβαρές επιπτώσεις. Διότι, σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, η οποία εξήγαγε μόνο μισό εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, το Ιράν εξήγαγε (κυρίως στην Κίνα) λίγο λιγότερο από δύο εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης θα οδηγήσει αμέσως σε έλλειψη και, κατά συνέπεια, σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου σε όλο τον κόσμο. Σε κάποιο βαθμό, για τη Ρωσία ως εξαγωγέα όχι μόνο πετρελαίου, αλλά και πετρελαίου που υπόκειται σε κυρώσεις, όπως και το ιρανικό, ένα τέτοιο σενάριο μπορεί να είναι συνολικά επωφελές. Το μαύρο χρυσάφι μας θα είναι ο πρώτος υποψήφιος για να αντικαταστήσει το ιρανικό πετρέλαιο με έκπτωση. Αυτό θα βοηθήσει να διορθωθούν τα στατιστικά στοιχεία των εξαγωγών πετρελαίου μας, τα οποία έχουν μειωθεί τους τελευταίους δύο μήνες, και θα επιτρέψει την πώληση του Urals σε υψηλότερη τιμή από την τρέχουσα, ακόμη και αν η έκπτωση παραμείνει η ίδια.

Αλλά αν αυτή η ιστορία επεκταθεί και επηρεάσει όχι μόνο το ιρανικό, αλλά και όλο το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, τότε θα είναι κακό για όλους τους παίκτες στην παγκόσμια αγορά, συμπεριλαμβανομένης και της Ρωσίας. Πρόκειται για τον κίνδυνο να κλείσει ο πορθμός του Ορμούζ, μέσω του οποίου μεταφέρονται πετρέλαιο από τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, του Κουβέιτ, του Ιράκ και του Ιράν, καθώς και του υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ. Το Ιράν έχει τη δυνατότητα να κλείσει αυτό το στενό. Αυτό είναι το ατού που, κατά κάποιον τρόπο, προστατεύει την τρέχουσα ηγεσία του Ιράν από άμεση επίθεση εναντίον της. Με ποιον τρόπο;

Το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ είναι ένα πλήγμα για 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων την ημέρα, που αντιστοιχούν σε σχεδόν το 30% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Μόνο περίπου έξι εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μπορούν να κατευθυνθούν προς εναλλακτικές κατευθύνσεις — όλα τα υπόλοιπα θα χαθούν αμέσως. Κανείς δεν θα μπορεί να αντικαταστήσει τέτοιες ποσότητες: απλά δεν υπάρχουν. Ο κόσμος θα βυθιστεί σε μια ενεργειακή κρίση τέτοιας κλίμακας, όπως δεν έχει ξαναδεί ποτέ. Ακόμη και μια μονοήμερη διακοπή θα κοστίσει ακριβά σε ολόκληρο τον κόσμο και η αποκατάσταση θα διαρκέσει πολύ χρόνο. Και αν πρόκειται για εβδομάδες αποκλεισμού του στενού, η αποκατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας μπορεί να διαρκέσει χρόνια.

Το ίδιο το Ιράν θα υποστεί σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, θα είναι μια ανθρωπιστική καταστροφή, γι' αυτό δεν θα προχωρήσει έτσι απλά στο κλείσιμο του στενού του Ορμούζ. Για να γίνει αυτό, χρειάζονται σοβαροί λόγοι, και συγκεκριμένα: η απειλή επιθέσεων κατά της ηγεσίας του Ιράν. Όσο οι ΗΠΑ δεν αποφασίσουν να προχωρήσουν σε κάτι τέτοιο, το στενό του Ορμούζ θα παραμείνει ανοιχτό.

Όσον αφορά τη Βενεζουέλα, όπου ο Τραμπ πέρασε από τα λόγια στην πράξη, είναι απίθανο να επηρεάσει σημαντικά την τιμή του πετρελαίου στο άμεσο μέλλον. Οι πολυάριθμες δηλώσεις ότι τώρα οι Αμερικανοί θα έρθουν στη Μικρή Βενετία (Venezuela) και θα κατακλύσουν την αγορά με τεράστιες ποσότητες πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, δεν έχουν ακόμη πραγματική βάση. Ο Λευκός Οίκος, φυσικά, θέλει οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια στην πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας, αλλά πρόκειται για ιδιωτικές εταιρείες και αυτό είναι απλά μη κερδοφόρο για αυτές. Επιπλέον, πρόκειται για επενδύσεις που είναι εκ των προτέρων ζημιογόνες, στις οποίες οι πετρελαϊκές εταιρείες δεν είναι πιθανό να προχωρήσουν. Η εξόρυξη βαριού πετρελαίου από τη Βενεζουέλα είναι μια πολύ δαπανηρή διαδικασία, η οποία δεν είναι εμπορικά δικαιολογημένη, δεδομένων των ήδη χαμηλών τιμών. Και αν επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια και αυξήσουν την προσφορά πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά, η οποία ήδη έχει πλεόνασμα, λόγω της Βενεζουέλας, η τιμή του μαύρου χρυσού θα πέσει ακόμη περισσότερο. Καμία πετρελαϊκή εταιρεία, και κυρίως οι αμερικανικές, δεν θέλει να προκαλέσει τέτοια ζημιά στην αγορά και στον εαυτό της.

Επομένως, χωρίς κλιμάκωση της κατάστασης στο Ιράν, αναμένεται μια σχετικά σταθερή κατάσταση στον τομέα του πετρελαίου, χωρίς απότομες και έντονες διακυμάνσεις. Φυσικά, αυτό ισχύει μόνο αν ο Τραμπ δεν ετοιμάζει κάτι «νέο» και «ενδιαφέρον» για την αγορά.

https://ria.ru/20260117/neft-2068417418.html