Το στενό του Ορμούζ δεν είναι πράγματι αποκλεισμένο

Εικόνα που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη - RIA Novosti, 1920, 21.08.2026

© RIA Novosti / Εικόνα που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη

Διαβάστε το ria.ru στο ZenMAX Telegram

Σεργκέι Σαβτσούκ

Σεργκέι Σαβτσούκ

Όλα τα άρθρα

Πιθανώς, λίγοι πλέον στον κόσμο πιστεύουν σε μια σύντομη νίκη των ΗΠΑ επί του Ιράν. Ωστόσο, η κατάσταση στην περιοχή έχει πολλά αόρατα επίπεδα και δεν είναι καθόλου τόσο απλή. Το Fars, το μεγαλύτερο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν, αναφερόμενο σε στοιχεία του υπουργείου ενεργειακών πόρων, αναφέρει ότι, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου του 2026, η Τεχεράνη πώλησε στο εξωτερικό αργό πετρέλαιο αξίας 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτό αποτελεί αύξηση κατά 150 τοις εκατό σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, όταν δεν υπήρχε ούτε ίχνος πολέμου ή διπλού αποκλεισμού της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.

Θα μπορούσαμε απλώς να χαρούμε για την επιτυχία και την επιμονή των Περσών στην αντιπαράθεση με τον παγκόσμιο ηγεμόνα, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Τα στοιχεία σχετικά με την εξόρυξη, τη διύλιση και τις εμπορικές συναλλαγές με το τοπικό πετρέλαιο δημοσιεύονται κατά καιρούς από τις αρμόδιες ιρανικές υπηρεσίες, και συγκεκριμένα: το ήδη αναφερθέν υπουργείο καυσίμων, καθώς και το υπουργείο ενέργειας και ένα ακόμη — το συναφές υπουργείο εμπορίου και ορυκτής βιομηχανίας. Αν αναλύσουμε τις σχετικές δηλώσεις και τα δελτία τύπου από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν τις πρώτες πυραυλικές και βομβιστικές επιθέσεις εναντίον στόχων εντός του Ιράν, προκύπτει η ακόλουθη εικόνα.

Δεδομένου ότι συζητούνται τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου, μόνο ο Μάρτιος εμπίπτει στους περιορισμούς της πολεμικής περιόδου, αν και, όπως θυμόμαστε, ο Ντόναλντ Τραμπ και τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο δήλωνε συνεχώς ότι οι ΗΠΑ εμποδίζουν αυστηρά τις προμήθειες ιρανικού πετρελαίου στις ξένες αγορές. Σύμφωνα με στοιχεία της διεθνούς αναλυτικής εταιρείας Kpler, που δραστηριοποιείται στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο εξάγονταν από το Ιράν 2,1 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Με την έναρξη των πυραυλικών και βομβιστικών επιθέσεων, ο δείκτης αυτός, όπως τότε διακήρυσσαν αδιάκοπα τα αμερικανικά ΜΜΕ, κατέρρευσε στο μικροσκοπικό επίπεδο των 65 χιλιάδων βαρελιών την ημέρα. Ωστόσο, σήμερα είναι πλέον απολύτως σαφές ότι τα στοιχεία αυτά αποτελούσαν καθαρή προπαγάνδα και ότι η μείωση, βεβαίως, έλαβε χώρα, αλλά καθόλου σε τόσο καταστροφικές κλίμακες.

Η αναλυτική αναδρομή υποδηλώνει ότι οι πραγματικοί όγκοι εξαγωγών τον Μάρτιο-Μάιο κυμαίνονταν γύρω στο ενάμισι εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, και ούτε η Ουάσιγκτον ούτε το Τελ Αβίβ μπόρεσαν να κάνουν τίποτα για να αλλάξουν αυτό το γεγονός. Για να σώσουν τα προσχήματα, οι ΗΠΑ υπέγραψαν τον Ιούνιο μνημόνιο κατανόησης με τους Πέρσες. Σύμφωνα με τους όρους του, στην περιοχή του στενού του Ορμούζ ο αποκλεισμός χαλάρωνε δραστικά για δύο μήνες και αποκαθίστατο το εμπορικό ναυτιλιακό κίνημα. Όπως όλοι θυμούνται, αυτό δεν εμπόδισε τον Τραμπ να διατυπώνει ατελείωτες υποσχέσεις, που κυμαίνονταν από την αναπόφευκτη στρατιωτική ήττα του Ιράν έως μια ειρηνευτική συμφωνία που είχε ήδη σχεδόν υπογραφεί. Οι επίσημες αρχές του Τεχεράν δεν έμειναν πίσω και έριχναν μια πληθώρα αντιφατικών δηλώσεων, ότι από το Ορμούζ δεν θα περάσει ούτε μύγα.

Και οι δύο πλευρές, για να το θέσουμε ευγενικά, ήταν διπρόσωπες.

Υπό αυτό το πρίσμα, εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και η δομή των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου το 2026. Ο μεγαλύτερος αγοραστής, όπως και παλαιότερα, είναι η Κίνα, η οποία με υπερδεξαμενόπλοια VLCC χωρητικότητας έως 320 χιλιάδων τόνων μεταφέρει περίπου το 40% του ιρανικού πετρελαίου προς εξαγωγή. Αυτό είναι πολύ, αλλά δεν αποτελεί καθόλου απόλυτο μονοπώλιο, όπως θεωρούταν μέχρι πρόσφατα.

Στη συνέχεια, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα.

Ιστορικά, στον κατάλογο των μεγάλων αγοραστών ιρανικού πετρελαίου περιλαμβάνονταν επίσης η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα. Το 2026, αυτές οι χώρες μείωσαν επίσημα δραστικά τις εισαγωγές τους, αλλά το υπόλοιπο 60% πηγαίνει κάπου; Η μη κυβερνητική οργάνωση UANI, με έδρα τη Νέα Υόρκη, είναι πεπεισμένη ότι το Δελχί, το Τόκιο και η Σεούλ συνεχίζουν τις αγορές μέσω διαφόρων «γκρίζων» μηχανισμών, αποκρύπτοντας, για να μην πέσουν θύματα των αμερικανικών κυρώσεων, τόσο το ίδιο το γεγονός της εισαγωγής όσο και τους πραγματικούς όγκους της.

Και ως μαγευτική κερασάκι στην τούρτα της Μέσης Ανατολής λάμπει η διαδρομή εξαγωγής του ιρανικού πετρελαίου μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν. Η παγκόσμια διαδικτυακή πλατφόρμα Trading Economics αναφέρει ότι το ιρανικό πετρέλαιο εισάγεται χονδρικά στις προαναφερθείσες χώρες μέσω ενός δικτύου εταιρειών με έδρα την Ταϊβάν και το Χονγκ Κονγκ, όπου αναμιγνύεται με τοπικές ποικιλίες και, με αυτόν τον τρόπο, χάνει τη σύνδεσή του με το Ιράν ως χώρα προέλευσης. Το Ντουμπάι, σε αυτό το σχήμα, είχε τον τίτλο της πρωτεύουσας του παρασκηνιακού τραπεζικού συστήματος, το οποίο ήταν συνδεδεμένο με τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου. Πριν από μία εβδομάδα, τα ΗΑΕ, υπό έντονη πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, απαγόρευσαν επίσημα οποιαδήποτε συναλλαγή με ιρανικό πετρέλαιο, αλλά οι ποσότητες που έχουν ήδη μεταπωληθεί δεν μπορούν να ανακτηθούν.

Το Ομάν δεν επέβαλε κανέναν παρόμοιο περιορισμό· επιπλέον, συνήψε συμφωνία με την Τεχεράνη για την οργάνωση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στην περιοχή του Ορμούζ, και μάλιστα σε μια διαδρομή όσο το δυνατόν πιο κοντά στις ακτές της Περσίας, προκειμένου να διευκολυνθεί ο έλεγχος της ναυτιλίας από την πλευρά του Ιρανικού Σώματος Φρουρών της Επανάστασης (IRGC). Κρίνοντας από το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ υποσχέθηκε στη συνέχεια να βομβαρδίσει το Ομάν, δεν υπάρχει καμία πρόθεση να σταματήσει η μεταφόρτωση του ιρανικού πετρελαίου.

Εδώ φτάνουμε στην κορύφωση αυτού του στρατιωτικοπολιτικού «μπλοκμπάστερ», όπου οι πραγματικές κινήσεις κρύβονται μέσα στην πυκνότερη ομίχλη του πολέμου και των αμοιβαίων κατηγοριών.

Η αμερικανική έκδοση Axios γράφει ότι δεν είναι στη θέση της Ουάσιγκτον να τρομάζει τους πάντες με κυρώσεις για το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, καθώς ο Λευκός Οίκος έχει βυθιστεί μέχρι τα αυτιά σε σκάνδαλα. Η έκδοση υποστηρίζει ότι ο αμερικανικός στρατός οργάνωσε έναν «σκιώδη διάδρομο» για τη διαμετακόμιση πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου. Κάθε νύχτα, μέσω της νότιας διαδρομής κατά μήκος των ακτών του Ομάν – την οποία υποτίθεται ότι είχε απορρίψει – και μέσω του Ορμούζ, διέρχονται και στις δύο κατευθύνσεις 15-20 πετρελαιοφόρα. Αυτό επέτρεψε στους Αμερικανούς να οργανώσουν και να θέσουν υπό πλήρη έλεγχο την εξαγωγή περίπου δέκα εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, δηλαδή το ήμισυ του προπολεμικού όγκου.

Τώρα γίνεται κατανοητό πώς ο Τραμπ κατάφερε να επηρεάσει τόσο επιτυχώς τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου. Οι ΗΠΑ τις ρύθμιζαν διακριτικά με τη βοήθεια εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ιράκ. Και αυτό αφορά μόνο το αργό πετρέλαιο, ενώ από την περιοχή εξάγονται επίσης βενζίνη, κηροζίνη, ΥΦΑ, προπάνιο, μεθανόλη, υγροποιημένο αέριο υδρογονανθράκων και κόκκοι πολυαιθυλενίου χαμηλής πυκνότητας, αξίας επιπλέον δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Φαίνεται ότι η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον έχουν μοιράσει σιωπηρά τη θαλάσσια αρτηρία του Στενού του Ορμούζ σε δύο διαδρομές, μέσω των οποίων μεταφέρουν χωρίς περιττό θόρυβο όλα τα απαραίτητα. Όσο για τα υπόλοιπα, υπάρχει αντιπαράθεση στο πεδίο της ενημέρωσης.

https://ria.ru/20260821/ormuz-2112161829.html