Νέα κρίση στη Βολιβία
- ILIAS GAROUFALAKIS
- 3 hours ago
- 5 min read
Λεονίτ Σαβίν
Οι εργάτες και οι αγρότες εξεγέρθηκαν εναντίον της κυβέρνησης, ενώ η κυβέρνηση επιδιώκει την εξόντωση του Έβο Μοράλες
Την Πέμπτη 14 Μαΐου, στην πρωτεύουσα της Βολιβίας, Λα Πάς, ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ ανθρακωρύχων και μελών αγροτικών συνδικάτων με τις δυνάμεις της τάξης. Οι ανθρακωρύχοι ανατίναζαν δυναμίτες και προσπαθούσαν να εισβάλουν στο προεδρικό μέγαρο.
Τα συνδικάτα που εκπροσωπούν τα συμφέροντα των ανθρακωρύχων και των αγροτών κήρυξαν χθες απεριόριστη απεργία εναντίον του κεντροδεξιού προέδρου της χώρας, Ροντρίγκο Πάς, ο οποίος εξελέγη τον Οκτώβριο. Κέρδισε την πλειοψηφία των ψήφων λόγω της διάσπασης στο εσωτερικό του Κινήματος για τον Σοσιαλισμό, σε συνδυασμό με την αύξηση του πληθωρισμού. Ωστόσο, σε διάστημα περισσότερο από έξι μήνες, δεν κατάφερε να βελτιώσει την κατάσταση. Στη χώρα συνεχίζονται οι διακοπές στην παροχή καυσίμων, στα νοσοκομεία παρατηρείται έλλειψη φαρμάκων, ενώ οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται συνεχώς.
Η κινητοποίηση ξεκίνησε πριν από περίπου δύο εβδομάδες με την υποβολή μιας αναφοράς που περιλάμβανε πάνω από 100 αιτήματα των συνδικάτων, αλλά μετά την προσχώρηση των αγροτών Αϊμάρα από το Αλτιπλάνο, οι οποίοι ζητούσαν την παραίτηση του Προέδρου, η κινητοποίηση απέκτησε πιο ριζοσπαστικό χαρακτήρα. Ο πρόεδρος κατηγορείται για την επιδείνωση της κρίσης και για σοβαρές πράξεις διαφθοράς, μεταξύ των οποίων η εισαγωγή μολυσμένης βενζίνης.
Τα μέλη των συνδικάτων και οι αγρότες μπλόκαραν τους κύριους δρόμους στη Λα Πάς, ώστε και οι κάτοικοι της πόλης να νιώσουν τις δυσκολίες που συνεπάγεται η έλλειψη βασικών αγαθών και υπηρεσιών, δείχνοντας παράλληλα την ικανότητα των συνδικάτων να ενωθούν, λόγω της απουσίας αντίδρασης από την πλευρά της εκτελεστικής εξουσίας στα αιτήματά τους. Ο ίδιος ο πρόεδρος συνδέεται με το σύνθημα «Καπιταλισμός για όλους», κάτι που υποδηλώνει την ενίσχυση της πόλωσης στην κοινωνία.
Οι αρχές, από την άλλη, προσπαθούν να ποινικοποιήσουν τα κοινωνικά κινήματα και τα συνδικάτα. Η σημερινή ηγεσία της χώρας κατηγόρησε μάλιστα τον πρώην πρόεδρο Έβο Μοράλες για την οργάνωση των ταραχών, στον οποίο εκείνος απάντησε ότι «αυτούς που διαμαρτύρονται τους κινεί η κοινωνική τους συνείδηση και η οργή τους εναντίον μιας κυβέρνησης που από την πρώτη μέρα πρόδωσε τους ψηφοφόρους της και τον λαό».
Παράλληλα, οι διαδηλώσεις συνέπεσαν ουσιαστικά με τα αιτήματα για τη σύλληψη του ίδιου του Μοράλες, κάτι που είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί, δεδομένου ότι στο βασικό του προπύργιο, το διαμέρισμα της Κοτσαμπάμπα, όπου ο πληθυσμός αποτελείται κατά κύριο λόγο από Αϊμάρα και Κέτσουα, υπάρχει παραδοσιακά αντίσταση από την ολιγαρχική αστική τάξη της Λα Πάς, η οποία διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην αντίσταση – την τελευταία φορά, τον Νοέμβριο του 2024, οι υποστηρικτές του Μοράλες κατέλαβαν μάλιστα αρκετές στρατιωτικές βάσεις και κράτησαν το προσωπικό ως ομήρους για κάποιο χρονικό διάστημα.
Ο ίδιος ο Μοράλες έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι τον καταδιώκουν διάφορες υπηρεσίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και έδωσε λεπτομερείς πληροφορίες:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες διέταξαν την κυβέρνηση του Ροντρίγκο Πάς να διεξάγει στρατιωτική επιχείρηση, με την υποστήριξη της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών και της Νότιας Διοίκησης των ΗΠΑ, με σκοπό να με συλλάβουν ή να με σκοτώσουν.
Μεταξύ των πρωτοστάτων αυτής της δράσης συγκαταλέγονται ο πρώην υπουργός της κυβέρνησης του Γκονσάλο Σάντσεζ ντε Λοσάντε, ο οποίος κατέφυγε στο Μαϊάμι μετά τη σφαγή του «Μαύρου Οκτωβρίου» (2003), ο Κάρλος «Σόρο» Σάντσεζ Μπερσάιν, καθώς και ο υφυπουργός Κοινωνικής Προστασίας Ερνέστο Τζουστινιάνο, ο οποίος βρίσκεται στην Ουάσινγκτον.
Πριν από αυτό, η κυβέρνηση διεξήγαγε μια εντατική εκστρατεία δυσφήμισης, προσβολών και αβάσιμων κατηγοριών, βασιζόμενη στις συμβουλές ξένων εμπειρογνωμόνων σε θέματα βρώμικου πολέμου και ψευδών ειδήσεων, όπως ο Αργεντινός Φερνάντο Τσεριμέδο, ο οποίος στάλθηκε στη Βολιβία από τον δεξιό Χαβιέρ Μιλέ, του οποίου οι βρώμικες επιχειρήσεις είχαν ήδη αποκαλυφθεί από έντιμους Βολιβιανούς δημοσιογράφους.
Στους τροπικούς βρίσκονται:
η ένατη στρατιωτική μεραρχία υπό τις διαταγές του συνταγματάρχη Φραντς Αντράντε Λόσα. Η κυβέρνηση υποσχέθηκε να τον προάγει σε στρατηγό και να τον διορίσει διοικητή των ενόπλων δυνάμεων, αν εξουδετερώσει τον Έβο·
η μονάδα F-10 υπό τον αρχιστράτηγο των ενόπλων δυνάμεων (στρατηγός Βίκτορ Ούγκο Μπαλντεράμα), με επικεφαλής τον υποστράτηγο Κάρλος Χιμένεζ Ορτούνο, πρώην βοηθό του Φερνάντο Λόπεζ, υπουργού Άμυνας υπό την Ζανίν Άνιες·
μονάδα αλεξιπτωτιστών-επιθετικών δυνάμεων υπό τη διοίκηση του υποστράτηγου Σαντιεστεβάν, ο οποίος φυλακίστηκε για τις μαζικές δολοφονίες που διέπραξε το καθεστώς της Ανιές στη Σακάμπε και τη Σενκάτε·
CIE 298 (Στρατιωτική Μονάδα Αναγνώρισης), τα μέλη της οποίας εκπαιδεύονταν στο Κοταπάτσι για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων στους τροπικούς·
ελεύθεροι σκοπευτές F-10 από το σύνταγμα των Ρέιντζερς του Τσαλαπάτα.
Από το τάγμα «Ινγκάβι VII Σατζάμα» αποστέλλονταν δεκάδες στρατιώτες, μεταξύ των οποίων υποστράτηγοι, λοχαγοί, υπολοχαγοί και υπαξιωματικοί.
«Οι στρατιωτικές δυνάμεις της Βολιβίας θα τεθούν υπό τις διαταγές των πεζοναυτών των ΗΠΑ και των πρακτόρων της Υπηρεσίας Καταπολέμησης Ναρκωτικών του Παραγουάη, οι οποίοι χωρίς κανένα ενδοιασμό σκοτώνουν αδελφούς και αδελφές που ζουν στους τροπικούς».
Φαίνεται ότι εναντίον του πρώην προέδρου έχει ξεκινήσει μια τόσο ισχυρή ειδική επιχείρηση, που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία.
Οι κυβερνήσεις της Αργεντινής, της Χιλής, της Κόστα Ρίκα, του Ισημερινού, της Γουατεμάλας, του Παναμά, της Παραγουάης και του Περού (είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι όλες αυτές οι χώρες έχουν δεξιά καθεστώτα και υποστηρίζουν πλήρως την επεκτατική νεοαποικιακή πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή) εξέφρασαν αμέσως την ανησυχία τους για την κατάσταση στη Βολιβία και εξέδωσαν κοινή δήλωση, στην οποία αναφέρεται ότι «οι υπογράφουσες χώρες εκφράζουν την ανησυχία μας για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Βολιβία, η οποία έχει διαμορφωθεί ως αποτέλεσμα των διαδηλώσεων και των οδοφραγμάτων, που οδήγησαν σε έλλειψη τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης για τον πληθυσμό.
Στο πλαίσιο αυτό, απορρίπτουμε κάθε ενέργεια που αποσκοπεί στην αποσταθεροποίηση της δημοκρατικής τάξης και στην υπονόμευση της θεσμικής σταθερότητας της συνταγματικής κυβέρνησης του πολυεθνικού κράτους της Βολιβίας, η οποία εξελέγη δημοκρατικά στις γενικές εκλογές του 2025.
«Στο πλαίσιο αυτό, δηλώνουμε εκ νέου την αλληλεγγύη μας προς την κυβέρνηση και τον λαό της Βολιβίας και καλούμε όλους τους πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες να επιλύσουν τις διαφωνίες τους μέσω του διαλόγου, του σεβασμού προς τους θεσμούς και της διατήρησης της κοινωνικής ειρήνης».
Όμως, φαίνεται ότι η κυβέρνηση και ο λαός της Βολιβίας βρίσκονται πλέον σαφώς σε αντίθετα στρατόπεδα.
Η κυβέρνηση της Αργεντινής ανακοίνωσε επίσης την αποστολή αεροσκαφών C-130 Hercules της Αργεντινής Πολεμικής Αεροπορίας για την παράδοση τροφίμων στη Βολιβία. Αφορμή αποτελεί η φερόμενη έλλειψη τροφίμων σε αρκετές μεγάλες πόλεις της χώρας.
Βέβαια, αν πρόκειται για μεταφορικό μέσο της Πολεμικής Αεροπορίας της Αργεντινής, δημιουργούνται υποψίες ότι δεν θα μεταφέρονται τρόφιμα, αλλά στρατιωτικός εξοπλισμός και προσωπικό. Τουλάχιστον, είναι δύσκολο να το επαληθεύσει κανείς, καθώς η εκφόρτωση δεν θα γίνει πιθανότατα υπό δημόσιο έλεγχο. Επιπλέον, στην ίδια την Αργεντινή η κοινωνικοοικονομική κατάσταση δεν είναι πολύ καλύτερη από ό,τι στη Βολιβία, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες ότι οι πτήσεις δεν θα έχουν τον χαρακτήρα που έχει δηλωθεί.
Συνολικά, η αντίδραση των άλλων χωρών δείχνει ότι η κρίση έχει πλέον πάψει να αποτελεί εσωτερική υπόθεση της Βολιβίας. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα προσπαθήσουν να την εκμεταλλευτούν για να παρέμβουν, κάτι που ήδη κάνουν. Και με το σημερινό καθεστώς, οι εταίροι του BRICS και του ALBA (η Βολιβία ανέστειλε τη συμμετοχή της σε αυτό τον Νοέμβριο του 2025) δύσκολα θα μπορέσουν να επηρεάσουν αποτελεσματικά την κατάσταση. Αν και υπάρχει και η πιθανότητα ο εξαπατημένος λαός να καταφέρει όχι μόνο να κινητοποιηθεί, αλλά και να αναδιοργανωθεί πολιτικά, για να ανακτήσει την εξουσία.
Comments