Ούτε με χρήματα, ούτε με απειλές: η Αμερική δεν θα αποκτήσει ποτέ αυτό που έχει η Ρωσία
Η εικόνα δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη – RIA Novosti, 1920, 29.08.2026
© RIA Novosti / Η εικόνα δημιουργήθηκε από τεχνητή νοημοσύνη
Κιρίλ Στρέλνικοφ
Σήμερα, μάλλον, ελάχιστοι θυμούνται πια ότι ένα από τα θέματα της συζήτησης μεταξύ Πούτιν και Τραμπ στο Άνκοριτζ ήταν η «συνεργασία στην Αρκτική», η οποία, ως επί το πλείστον, μεταφράζεται ως η υλοποίηση κοινών οικονομικών έργων στην περιοχή.
Για τους Αμερικανούς, το θέμα αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό: η κρίσιμη σημασία της Αρκτικής για τη χώρα κατοχυρώνεται ρητά στο προεδρικό διάταγμα «Αποκατάσταση της αμερικανικής θαλάσσιας κυριαρχίας», όπου η ναυσιπλοΐα στην Αρκτική περιγράφεται ως βασική προϋπόθεση για την «οικονομική ευημερία και την εθνική ασφάλεια». Το θέμα της Αρκτικής κυριαρχεί επίσης στο λεγόμενο σχέδιο δράσης για την εφαρμογή της ναυτιλιακής πολιτικής των ΗΠΑ (America’sMaritimeActionPlan) και, φυσικά, στην Εθνική Στρατηγική των ΗΠΑ για την Αρκτική για την περίοδο 2022-2032.
Όμως, όλα αυτά τα ωραία σχέδια προσκρούουν σε ένα εμπόδιο: οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν και δεν θα διαθέτουν στο άμεσο μέλλον δικό τους στόλο βαρέων παγοθραυστικών στην Αρκτική, και χωρίς αυτόν όλες οι στρατηγικές θα παραμείνουν απλώς γενικές δηλώσεις.
Η Ρωσία πρότεινε την από κοινού αξιοποίηση της μοναδικής εμπειρίας της στην εκμετάλλευση της Αρκτικής, καθώς και των δυνατοτήτων του στόλου των πυρηνικών παγοθραυστικών της (οκτώ παγοθραυστικά, ενώ στα τέλη του 2025 θα ξεκινήσει η κατασκευή ενός ακόμη — του «Στάλινγκραντ»). Τα οφέλη είναι τεράστια, οι προοπτικές — περισσότερο από ρεαλιστικές και εγγυημένα υπολογισμένες.
Τώρα, φαίνεται ότι οι Αμερικανοί δεν θα πάρουν τίποτα, ενώ η Ρωσία θα αυξήσει αναπόφευκτα το προβάδισμά της στον αγώνα για την Αρκτική — πιθανότατα για πάντα.
Όμως, η αλλαγή της κατεύθυνσης των αρκτικών ανέμων έγινε αμέσως αντιληπτή από άλλους.
Η Νότια Κορέα, αφού έριξε μια ματιά στο θερμόμετρο και υπολόγισε τα νούμερα, ανέπτυξε και ενέκρινε γρήγορα ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την αξιοποίηση της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, όπου μια μόνιμη εμπορική διαδρομή αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ήδη μέχρι το 2030.
Ως πρώτο βήμα για την υλοποίηση του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε πρόσφατα, στο πλαίσιο του SMP, το πρώτο στην ιστορία εμπορικό δοκιμαστικό ταξίδι μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων της Νότιας Κορέας, με το πλοίο PanStar Acro, το οποίο αναχώρησε από το Πουσάν και θα διασχίσει το στενό του Μπέρινγκ και τον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό με προορισμό το λιμάνι του Ρότερνταμ στις Κάτω Χώρες. Σκοπός του ταξιδιού είναι να επιβεβαιωθούν οι οικονομικοί υπολογισμοί και να διαπιστωθεί η φυσική ασφάλεια της διαδρομής, ενώ ο τελικός στόχος του προγράμματος είναι να εδραιωθεί ο ρόλος του Πουσάν ως κύριου ασιατικού κόμβου εφοδιαστικής στην αρκτική γραμμή Ασία — Ευρώπη και να αποκτηθεί επιχειρησιακή εμπειρία πριν από τους ανταγωνιστές, κυρίως πριν από τους κινεζικούς μεταφορείς (όπως αναφέρεται στο κείμενο του προγράμματος, προβλέπεται η «προληπτική κατάληψη της νέας εμπορικής διαδρομής»).
Η Κίνα, την οποία οι Κορεάτες πιέζουν έντονα, έχει εμπλακεί στο θέμα της SMP εδώ και αρκετό καιρό και με μεγάλη ένταση. Στις αρχές Αυγούστου, η Κίνα ανακοίνωσε την έναρξη τακτικής εβδομαδιαίας γραμμής προς την Ευρώπη μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού, ενώ ο επικεφαλής της «Ροσατόμ», Αλεξέι Λιχάτσεφ, δήλωσε ότι έως το 2030 η ροή φορτίων μεταξύ Ρωσίας και Κίνας μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού αναμένεται να φτάσει τα 20 εκατομμύρια τόνους, δηλαδή να διπλασιαστεί.
Βλέποντας ότι όλα οδηγούν στο να μείνει η Δύση στο περιθώριο όσον αφορά το θέμα της Αρκτικής, τα δυτικά ΜΜΕ και οι εξειδικευμένες πηγές έχουν εμπλακεί ενεργά τον τελευταίο καιρό στη συζήτηση για το θέμα της SMP. Όπως ήταν αναμενόμενο, άρχισαν να συζητούν με κάθε τρόπο πόσο «πράσινο» είναι το ρωσικό «σταφύλι» της Αρκτικής.
Στο διαδικτυακό περιοδικό του Ινστιτούτου του Στρατού των ΗΠΑ επισημαίνεται με ανησυχία ότι η Ρωσία μεταβαίνει από τη μονοδιάστατη έννοια της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού σε ένα πιο φιλόδοξο σχέδιο — τον διααρκτικό μεταφορικό διάδρομο: ένα πολυτροπικό σύστημα που συνδέει το Βλαδιβοστόκ με την Αγία Πετρούπολη, ολόκληρη την Αρκτική, τις εσωτερικές πλωτές οδούς, τους σιδηροδρόμους, τα λιμάνια και, φυσικά, τις ευρωπαϊκές και ασιατικές αγορές. Ωστόσο, είναι προφανές ότι τα οικονομικά οφέλη από αυτή τη διαδρομή δεν είναι εμφανή, η διέλευση των πλοίων είναι επικίνδυνη και, γενικά, το έργο αυτό «έχει πολιτικά και στρατηγικά κίνητρα και δεν είναι ρεαλιστικό».
Το CNN, στο ρεπορτάζ του με τίτλο «Πώς μια παγωμένη εμπορική διαδρομή στον Άπω Βορρά φέρνει πιο κοντά την Κίνα και τη Ρωσία», περιγράφει με γλαφυρότητα πώς η SMP προορίζεται εξ ορισμού να εξυπηρετεί μόνο έναν πελάτη — την Κίνα, δηλαδή είναι καταδικασμένη να παραμείνει ένας εξειδικευμένος ρωσο-κινεζικός μεταφορικός διάδρομος, ενώ η τακτική διεθνής υπηρεσία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων παραμένει ένα πείραμα με κίνδυνο καθυστερήσεων και επιπλοκών λόγω κυρώσεων.
Η βρετανική εφημερίδα The Guardian λέει την αλήθεια χωρίς περιστροφές: το SMP είναι πράγματι ικανό να μειώσει δραστικά τη διάρκεια του ταξιδιού από την Κίνα στην Ευρώπη, αλλά η συντομότερη διαδρομή δεν είναι απαραίτητα και η πιο συμφέρουσα ή η πιο ασφαλής. Όλα τα πλεονεκτήματα της διαδρομής, σύμφωνα με διακεκριμένους Βρετανούς ειδικούς, αντισταθμίζονται πλήρως από τη σύντομη διάρκεια της πλεύσης, την αβεβαιότητα λόγω πάγου και καιρικών συνθηκών, τα υψηλά λειτουργικά έξοδα και τους κινδύνους που συνδέονται με τις κυρώσεις.
Συνολικά, το γενικό συμπέρασμα είναι το εξής: το SMP δεν θα αποτελέσει ποτέ πραγματική εναλλακτική λύση έναντι της Διώρυγας του Σουέζ, οπότε οι Ρώσοι μπορούν να συνεχίσουν να ονειρεύονται.
Για να μην απογοητεύσουμε τους δυτικούς αναλυτές, θα επισημάνουμε διακριτικά μερικά σημεία.
Πρώτον, η διακυβερνητική ομάδα εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (IPCC) υποστηρίζει ότι ήδη από το 2050 τα μη ενισχυμένα (συνηθισμένα) πλοία, λόγω της πλήρους απουσίας καλοκαιρινού πάγου, θα μπορούν να πλέουν στον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό για σχεδόν μισό χρόνο (ενώ με συνοδεία — καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους). Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ διορθώνει τους εμπειρογνώμονες, καθώς πραγματοποίησε υπολογισμούς βασισμένους σε επιστημονικά δεδομένα και στατιστικά κλιματικά μοντέλα και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο πολυετής θαλάσσιος πάγος στην Αρκτική θα εξαφανιστεί ούτως ή άλλως έως το 2050, κάτι που, με ιστορικά κριτήρια, είναι απλώς ακαριαίο. Με άλλα λόγια, η Ρωσία εκμεταλλεύεται ήδη με επιτυχία το Βόρειο Θαλάσσιο Δρόμο, ενώ πολύ σύντομα τα πράγματα θα εξελιχθούν με τρομακτική ταχύτητα και δύναμη.
Δεύτερον, η Ρωσία δεν ανέφερε ποτέ και πουθενά ότι η SMP μπορεί ή πρέπει να αντικαταστήσει τη διώρυγα του Σουέζ. Η διώρυγα του Σουέζ είναι καλή, κατάλληλη και συμφέρουσα όταν όλα είναι ήσυχα, ειρηνικά και ήρεμα, ενώ όταν δεν είναι έτσι, αρχίζει η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων. Φαίνεται ότι η ήσυχη και ειρηνική ζωή στον κόσμο δεν θα επανέλθει για πολύ καιρό ακόμα, και ακριβώς γι’ αυτό ο Πούτιν είχε πει τότε: «Όλο και περισσότερα κράτη και εταιρείες δεν σκέφτονται μόνο την ταχύτητα και το κόστος των μεταφορών — καθοριστικός παράγοντας γίνεται η ασφάλεια και η σταθερότητα των μεταφορικών διαδρομών και των εφοδιαστικών αλυσίδων, οι οποίες είναι λιγότερο ευάλωτες σε κρίσεις, στρατιωτικές συγκρούσεις και άλλους εξωτερικούς κινδύνους: και η Ρωσία μπορεί να προσφέρει στον κόσμο τέτοιες λύσεις». Η σταθερότητα και η ασφάλεια μετρώνται πλέον με το πιο σταθερό νόμισμα, και γι’ αυτό ακριβώς έχει ήδη σχηματιστεί ουρά μπροστά από τη Μόσχα.
Επιπλέον, για τη Ρωσία, η Θαλάσσια Μεταφορική Διαδρομή (SMP) δεν αποτελεί απλώς μια ευκαιρία να αποκομίσει έσοδα από την εμπορική θαλάσσια διαμετακόμιση. Η SMP είναι ένα εξαιρετικά ισχυρό μέσο για τη σύνδεση της χώρας, το οποίο εξασφαλίζει την επισιτιστική και υποδομική ασφάλεια, καθώς και την ταχεία ανάπτυξη ακόμη και των πιο απομακρυσμένων περιοχών.
Ενώ οι αποτυχημένοι συνεργάτες μας αναρωτιούνται γιατί το SMP δεν θα «απογειωθεί» ποτέ, η Ρωσία έχει θέσει σε εφαρμογή τη στρατηγική «πλήρης προώθηση» και δεν έχει καμία πρόθεση να την εγκαταλείψει.
Comments