Στον πίθο των Δαναΐδων. Η Ευρώπη έπεσε σε μια παγίδα δισεκατομμυρίων ευρώ

Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν - RIA Novosti, 1920, 20.04.2026

© AP Φωτογραφία / Βιρτζίνια Μέιο

Descalzi: Η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να αντικαταστήσει τα 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ρωσικού ΥΦΑ

ΜΟΣΧΑ, 20 Απριλίου — ΡΙΑ Νόβοστι, Νατάλια Ντεμπίνσκαγια. Στην ΕΕ διαμαρτυρήθηκαν για την υπερβολική χρέωση των ενεργειακών πόρων. Λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη, που οι Βρυξέλλες αναγκάστηκαν να παραβλέψουν τις «αρχές» τους και να αθετήσουν  τις δικές τουςυποσχέσεις. Για το τι προσδοκούν οι Ευρωπαίοι — στο ρεπορτάζ της ΡΙΑ Νόβοστι.

Ας τρέξουμε  να αγοράσουμε

Τον Μάρτιο τέθηκε σε ισχύ η σταδιακή απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ. Από τις 25 Απριλίου απαγορεύεται η εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) βάσει βραχυπρόθεσμων (έως ενός έτους) συμβολαίων σταθερής τιμής, ενώ από τις 17 Ιουνίου απαγορεύεται η εισαγωγή φυσικού αερίου μέσω αγωγών βάσει βραχυπρόθεσμων συμβολαίων.

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζουν ότι δεν προτίθενται να αναθεωρήσουν τις προθεσμίες.

Ωστόσο, μετά την επίθεση κατά των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου του Κατάρ — ο οποίος αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή — οι εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή μειώθηκαν δραστικά.

Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με στοιχεία της ερευνητικής ομάδας Kpler στον τομέα της ενέργειας, η ΕΕ αύξησε τις αγορές της από την «Yamal LNG» σε πέντε εκατομμύρια τόνους — κατά 17% περισσότερο από ό,τι τον προηγούμενο χρόνο. Μόνο τον Μάρτιο, αποστάλθηκαν 1,8 εκατομμύρια τόνοι στην Ευρώπη.

Επιπλέον, όπως διευκρινίζει η Financial Times, η Ευρώπη απέσπασε 69 από τις 71 ψήφους, δηλαδή το 97%.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της περιβαλλοντικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Urgewald, η ΕΕ κατέβαλε για αυτό το ποσό 2,88 δισεκατομμύρια ευρώ.

Πλήγμα για τον προϋπολογισμό

Τον Μάρτιο, η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 50% — φτάνοντας τα 633 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα.

Καθώς η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ επιδεινώνεται, οι τιμές του αργού πετρελαίου εκτοξεύτηκαν σχεδόν στα 150 δολάρια το βαρέλι. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παραδέχτηκε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει πλήξει σοβαρά τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Σύμφωνα με τα λεγόμενά της, κατά τη διάρκεια των 44 ημερών της σύγκρουσης, οι δαπάνες για ενεργειακούς πόρους αυξήθηκαν κατά 22 δισεκατομμύρια ευρώ.

«Δεν είμαστε καθόλου έτοιμοι»

Στην ΕΕ, σύμφωνα με το Bloomberg, επιθυμούν να εφαρμόσουν δοκιμασμένες μεθόδους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «συνιστά τη μείωση των φόρων στα ενεργειακά προϊόντα και των τελών ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η υιοθέτηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και να μετριαστούν οι επιπτώσεις της αύξησης των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου».

Παράλληλα, για πρώτη φορά εδώ και μια δεκαετία, οι Βρυξέλλες κάλεσαν να αναπτυχθεί όχι μόνο η «πράσινη» ενέργεια, αλλά και η πυρηνική ενέργεια.

«Η κρίση γύρω από το Ιράν ώθησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει τον ρόλο της πυρηνικής παραγωγής ενέργειας. Τώρα αποτελεί συμπλήρωμα της «πράσινης μετάβασης», όχι εναλλακτική λύση έναντι των ΑΠΕ, αλλά στοιχείο διασφάλισης κινδύνων», επισημαίνει ο Παβέλ Σεβοστιανόφ, αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Ανάλυσης και Κοινωνικοψυχολογικών Διαδικασιών του Ρωσικού Οικονομικού Πανεπιστημίου «Γ. Β. Πλεχάνοφ».

Ωστόσο, αυτό δεν ενθουσίασε ιδιαίτερα τους εκπροσώπους της βιομηχανίας.

«Οι ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί λειτουργούν με φυσικό αέριο και όχι με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή πυρηνική ενέργεια, την οποία η Ιταλία δεν διαθέτει», σημείωσε ο γενικός διευθυντής της ιταλικής ενεργειακής εταιρείας ENI, Κλαούντιο Ντεσκαλτσι.

Και διευκρίνισε: αυτή τη στιγμή η Ευρώπη έχει έλλειμμα 6,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου από το Κατάρ. Σχεδιάζουν να αυξήσουν τις προμήθειες από το Κονγκό, τη Νιγηρία, την Αλγερία και τις ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν θα είναι αρκετό.

Γι' αυτό, σύμφωνα με τα λόγια του, πρέπει να ανασταλεί η απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου. Η ΕΕ δεν είναι καθόλου έτοιμη να καλύψει το κενό των 20 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων.

«Μεγάλη αποτυχία»

Ενώ το 1990 τα πυρηνικά εργοστάσια κάλυπταν το ένα τρίτο της ευρωπαϊκής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σήμερα το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε περίπου 15%. Κατά συνέπεια, έχει ενταθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές φυσικού αερίου και η ευπάθεια στις ενεργειακές κρίσεις.

Η απομάκρυνση από την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας ήταν στην πρώτη γραμμή της «πράσινης» ατζέντας. Η αντιστάθμιση επρόκειτο να επιτευχθεί μέσω της ταχείας ανάπτυξης της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας.

Τα «αντιπυρηνικά συναισθήματα» εντάθηκαν μετά το ατύχημα στον ιαπωνικό πυρηνικό σταθμό «Φουκουσίμα-1» το 2011. Οι θέσεις των «Πρασίνων» σε ολόκληρη την ήπειρο ενισχύθηκαν.

Ο μεγαλύτερος παραγωγός πυρηνικής ενέργειας στην ΕΕ σήμερα είναι η Γαλλία, με ποσοστό περίπου 70% της συνολικής παραγωγής. Η Σουηδία, η Σλοβακία, η Τσεχία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Φινλανδία, το Βέλγιο, η Ιταλία και οι Κάτω Χώρες χρησιμοποιούν επίσης την πυρηνική ενέργεια — σε διαφορετικό βαθμό. Για παράδειγμα, στις Κάτω Χώρες λειτουργεί μόνο ένας πυρηνικός σταθμός.

Η Γερμανία, όμως, μετά τη «Φουκουσίμα» τα έκλεισε όλα αμέσως.

Ο μακρύς δρόμος

Τώρα η απόρριψη της πυρηνικής ενέργειας χαρακτηρίζεται ως «στρατηγικό λάθος». Το συνειδητοποίησαν πολύ αργά.

«Πολλά από τα εν λειτουργία πυρηνικά εργοστάσια στην ΕΕ πλησιάζουν στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους. Τα νέα θα απαιτήσουν τεράστιες επενδύσεις — δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Και όλα αυτά δεν γίνονται γρήγορα: ο σχεδιασμός, η έκδοση αδειών, η κατασκευή, η θέση σε λειτουργία. Δέκα-δεκαπέντε χρόνια, ή και περισσότερο», λέει ο Σεργκέι Τολκάτσεφ, καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Ρωσικής Κυβέρνησης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας από τα σημερινά 98 γιγαβάτ στα 109 γιγαβάτ έως το 2050 (αύξηση μόλις 11%) θα απαιτηθούν 241 δισεκατομμύρια ευρώ.

Επιπλέον, οι πυρηνικοί σταθμοί είναι κατάλληλοι για την κάλυψη του βασικού φορτίου (σταθερή παραγωγή), αλλά λιγότερο κατάλληλοι για την κάλυψη των αιχμών κατανάλωσης. Αυτή τη λειτουργία αναλαμβάνουν οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο, οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί αποθήκευσης ενέργειας και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.

Τέλος, υπάρχει το ζήτημα της ασφάλειας και της διαχείρισης των αποβλήτων. Η κατασκευή αξιόπιστων χώρων αποθήκευσης απαιτεί τεράστιες επενδύσεις. Και αυτό χωρίς να αναφερθούμε στην αντίσταση των ισχυρών περιβαλλοντικών οργανώσεων, προσθέτει ο Τολκάτσεφ.

Έτσι, η αναβίωση της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη θα χρειαστεί δεκαετίες, ενώ η ενεργειακή ασφάλεια βρίσκεται ήδη σε πολύ κακή κατάσταση. Φαίνεται ότι στην ΕΕ επιτάχυναν υπερβολικά τα σχέδια για την απομάκρυνση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή έδειξαν ότι η εξάρτηση από αυτούς είναι εξαιρετικά υψηλή.

https://ria.ru/20260420/ormuz-2087597667.html