top of page

«Ιστορική στιγμή». Ο Τραμπ πυροδότησε σύγκρουση στην Ευρωπαϊκή Ένωση

  • ILIAS GAROUFALAKIS
  • 5 minutes ago
  • 5 min read

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ  - ΡΙΑ Νόβοστι, 1920, 14.03.2026

© AP Φωτογραφία / Alex Brandon

Μπέλοφ: Το Παρίσι και η Μαδρίτη αμφισβήτησαν την ηγετική θέση του Βερολίνου στην ΕΕ

ΜΟΣΧΑ, 14 Μαρτίου — ΡΙΑ Νόβοστι, Μιχαήλ Κατκόφ. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται κοντά στο να καταστρέψει οριστικά τη φήμη του τόσο εντός της χώρας όσο και εκτός συνόρων. Η τελευταία συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ εξελίχθηκε σε διεθνές σκάνδαλο. Συγκεκριμένα, η Μαδρίτη και το Παρίσι τάχθηκαν εναντίον του Βερολίνου. Τι συμβαίνει στη Γερμανία — στο ρεπορτάζ του ΡΙΑ Νόβοστι.

Μετ' επιστροφής

Στις αρχές Μαρτίου, ο Τραμπ υποδέχτηκε τον Μερτς στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου. Ο Αμερικανός ηγέτης αστειευόταν, επαινούσε τον επισκέπτη και μάλιστα τον χάιδεψε στο πόδι. Εν ολίγοις, όλα πήγαιναν όσο καλύτερα γινόταν, μέχρι που ρωτήθηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ για την Ισπανία, η οποία τον είχε καταδικάσει για την επίθεση κατά του Ιράν και είχε απαγορεύσει τη χρήση του εδάφους της για πόλεμο με την Τεχεράνη.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε τη διακοπή των εμπορικών σχέσεων με τη Μαδρίτη. Ο Μερτς, που καθόταν δίπλα του, αρχικά παρέμεινε σιωπηλός, αλλά στη συνέχεια κάλεσε τις ισπανικές αρχές να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες κατά 3% του ΑΕΠ. Αργότερα, σε συνέντευξή του στα γερμανικά ΜΜΕ, ανέφερε ότι φέρεται να ζήτησε από την Ουάσιγκτον να σταματήσει να ασκεί πίεση στην Ισπανία. Δύσκολα τον πίστεψαν.

Επίσης, ο Μερτς προσπάθησε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεζ, ο οποίος όμως δεν απάντησε. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Λουίς Άλβαρες επισήμανε ότι καγκελάριοι της Γερμανίας όπως η Άνγκελα Μέρκελ ή ο Ολάφ Σολτς θα υπερασπίζονταν οπωσδήποτε μια χώρα της ΕΕ — σε αντίθεση με τον Μερτς.

Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιολάντα Ντίαζ ξεκαθάρισε οριστικά την κατάσταση: «Η Ευρώπη σήμερα χρειάζεται ηγεσία, όχι υποτελείς που λατρεύουν τον Τραμπ. <…> Χρειαζόμαστε στρατηγική αυτονομία, δική μας βιομηχανία. <...> Πρέπει να μειώσουμε την τεχνολογική, οικονομική και ενεργειακή εξάρτηση τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από το Πεκίνο. Ήρθε η ώρα να βρούμε τη δική μας ταυτότητα».

Ωστόσο, στο Βερολίνο αρνούνται σθεναρά την ύπαρξη διαφωνιών με τη Μαδρίτη. Ο εκπρόσωπος Τύπου της καγκελαρίου, Στέφαν Κορνήλιους, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει καμία ένταση. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ο Μερτς άφησε φωνητικό μήνυμα στον Ισπανό πρωθυπουργό και περιμένει τηλεφώνημα.

Ο Εμανουέλ Μακρόν, από την άλλη, κατάφερε να επικοινωνήσει εύκολα με τον Σάντσεζ. Και διαβεβαίωσε ότι η Γαλλία θα βοηθήσει την Ισπανία να ξεπεράσει όλες τις οικονομικές δυσκολίες που μπορεί να προκαλέσει ο Τραμπ.

Από το τιγάνι στη φωτιά

Δεν είναι μόνο οι αρχηγοί κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αμφιβάλλουν για τις ηγετικές ικανότητες του Μερτς, αλλά και οι πολίτες της Γερμανίας. Σύμφωνα με στοιχεία του κέντρου κοινωνικών ερευνών YouGov, η δημοτικότητά του ανέρχεται στο 23%. Σύμφωνα με το πολιτικό βαρόμετρο ZDF, περίπου το 60% των Γερμανών δεν πιστεύει ότι ο Μερτς ηγείται αποτελεσματικά της «Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης» (CDU), ενώ το 54% τον θεωρεί κακό καγκελάριο.

Πρώτα απ’ όλα, η δυσαρέσκεια οφείλεται στη μη τήρηση των προεκλογικών υποσχέσεων. Ο κόσμος περίμενε την ταχεία αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, αλλά δεν συμβαίνει τίποτα τέτοιο. Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τη θέση του Μερτς.

Ο Καγκελάριος δήλωσε ότι «τώρα δεν είναι η ώρα να κάνει κήρυγμα» στον κυρίαρχό του και απέδωσε την ευθύνη για τον πόλεμο στο Ιράν. Το CDU συμφώνησε.

Ωστόσο, ακόμη και οι εταίροι των Χριστιανοδημοκρατών στην κυβερνητική συμμαχία, από το SPD, υιοθέτησαν μια πιο επιφυλακτική στάση. Συγκεκριμένα, ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους σημείωσε: «Οι συγκρούσεις στην περιοχή αυτή δεν μπορούν να επιλυθούν μόνο με στρατιωτική δύναμη και μονομερείς ενέργειες». Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD, Ματίας Μιρς, κατηγόρησε μάλιστα τους Αμερικανούς για παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Στο Αριστερό Κόμμα είναι πεπεισμένοι ότι οι αμερικανικές επιθέσεις δεν θα οδηγήσουν στη δημοκρατικοποίηση του Ιράν, αλλά σε εμφύλιο πόλεμο — όπως συνέβη στο Ιράκ και στη Λιβύη.

Οι ηγέτες του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) κάλεσαν να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί και προέβλεψαν εισροή προσφύγων από τη Μέση Ανατολή. Επίσης, κατά τη γνώμη τους, πρέπει να σταματήσει η χρηματοδότηση των τζαμιών. Ωστόσο, μέρος των βουλευτών αυτού του κόμματος υποστήριξε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Όπως γράφει η δεξιά εφημερίδα Junge Freiheit, «η ηγεσία της AfD αποτυγχάνει σε μια ιστορική στιγμή».

Μόνο οι «Πράσινοι» εξέφρασαν την αλληλεγγύη τους προς το CDU. Ο Ομίντ Νουριπούρ, γεννημένος στο Τεχεράνη, αντιπρόεδρος του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου από το κόμμα αυτό, ζήτησε την απαγόρευση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων της κυβερνώντος ελίτ του Ιράν που βρίσκονται στη Γερμανία.

Συνολικά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας της Forsa, το 57% των Γερμανών καταδικάζει την επίθεση κατά του Ιράν. Το 29% των ερωτηθέντων τάχθηκε υπέρ της στρατιωτικής επιχείρησης.

Ένα παράθυρο στον κόσμο

Ο πολιτικός αναλυτής Βλαντιμίρ Ολέντσενκο θεωρεί ότι ο Μερτς προσπαθεί να βελτιώσει τη συνεργασία της ΕΕ με τις ΗΠΑ, εξασφαλίζοντας έτσι για τον εαυτό του τον ρόλο του αδιαμφισβήτητου ηγέτη της ενωμένης Ευρώπης. Η δραστηριότητα του καγκελάριου στη διεθνή σκηνή οφείλεται, μεταξύ άλλων, στις αποτυχίες του στο εσωτερικό της χώρας.

«Τα οικονομικά προβλήματα δεν επιτρέπουν στον Μερτς να εξασφαλίσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων. Η δημοτικότητά του πέφτει συνεχώς. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έδωσε στον καγκελάριο την ευκαιρία να αλλάξει το ειδησεογραφικό κλίμα, να μετατοπίσει την προσοχή του πληθυσμού από τα γερμανικά προβλήματα σε ό,τι συμβαίνει στο εξωτερικό. <…> Ταυτόχρονα, ο Μερτς θέλει να διατηρήσει τη θέση της Γερμανίας ως κινητήριας δύναμης της Ευρώπης, χωρίς να χαλάσει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Αναζητά μια φόρμουλα που θα επιτρέψει στο Βερολίνο να αποκτήσει μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τη Γαλλία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οποίες διατηρούν σκεπτικιστική στάση απέναντι στην Ουάσινγκτον», εξηγεί ο εμπειρογνώμονας.

Και προσθέτει: Ο Μερτς είναι ένας αρκετά προσεκτικός πολιτικός, γι’ αυτό δεν προβλέπεται στροφή 180 μοιρών.

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Κέντρου Γερμανικών Σπουδών του Ινστιτούτου Ευρώπης της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, Βλαντισλάβ Μπέλοφ, είναι ακόμη νωρίς για να μιλήσουμε για διπλωματικό σκάνδαλο, καθώς δεν έχει υπάρξει ούτε ανάκληση πρεσβευτών ούτε διαμαρτυρίες. Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν έχει οξύνει τον αγώνα για την ηγεσία στην ΕΕ.

«Η Μαδρίτη και το Παρίσι, ουσιαστικά, υιοθέτησαν πανομοιότυπες θέσεις: αποστασιοποίηση από τις ΗΠΑ, ενίσχυση της αυτονομίας της ΕΕ και άλλα παρόμοια. Ο Μερτς συμφωνεί γενικά με αυτή την προσέγγιση, όπως ανέφερε και στην τελευταία Διάσκεψη για την Ασφάλεια στο Μόναχο. Ωστόσο, σε αντίθεση με τον Μακρόν και τον Σάντσεζ, επιθυμεί να διατηρήσει τη διατλαντική αλληλεγγύη και την ευθύνη των ΗΠΑ για την ασφάλεια της Ευρώπης. Επίσης, επιδιώκει από τους συμμάχους την αναγνώριση της ηγετικής θέσης της Γερμανίας στην ΕΕ. Ωστόσο, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ωθεί την ΕΕ να απομακρυνθεί από την Αμερική και αυξάνει την επικαιρότητα της αναζήτησης μιας χρυσής τομής μεταξύ των διαφόρων αναπτυξιακών στρατηγικών», εξηγεί ο γερμανιστής.

Και η Μαδρίτη δεν βρέθηκε τυχαία στο επίκεντρο των διπλωματικών διαμάχων, επισημαίνει ο Μπέλοφ. Η Ισπανία είναι η τέταρτη οικονομία της Ευρώπης και ένας από τους κορυφαίους κατασκευαστές όπλων στην ΕΕ. Η άποψη αυτής της χώρας δεν μπορεί να αγνοηθεί.

 

 


 
 
 

Comments


bottom of page