«Όλα θα κριθούν σε μια εβδομάδα». Τι σχεδιάζει ο Τραμπ στη Μέση Ανατολή

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ - RIA Novosti, 1920, 30.01.2026

© Getty Images / Andrew Harnik

Μπαγκντασαρόφ: Ο Τραμπ με το τελεσίγραφό του δεν άφησε επιλογή στον Ιράν

ΜΟΣΧΑ, 30 Ιανουαρίου — RIA Novosti, Ρενάτ Αμπντουλίν. Αφού έριξε λίγο τους ρυθμούς με τη Γροιλανδία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έστρεψε την προσοχή του σε άλλη περιοχή. Η δεύτερη αμερικανική αεροναυτική ομάδα κατευθύνεται ήδη προς τις ακτές του Ιράν. Πώς εξελίσσεται η κατάσταση — στο άρθρο της RIA Novosti.

Η απόφαση δεν έχει ακόμη ληφθεί.

Αρχικά, οι απειλές του Τραμπ σχετίζονταν με τις διαμαρτυρίες στην ισλαμική δημοκρατία. Τώρα το επίκεντρο έχει μετατοπιστεί: μιλάει για τη σύναψη συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πρόκειται για μια νέα συμφωνία σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Μέχρι στιγμής, οι διμερείς διαπραγματεύσεις για το θέμα αυτό έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Ως αποτέλεσμα, η Ουάσιγκτον άρχισε να εξετάζει την επιλογή της χρήσης βίας ως κύρια επιλογή. Και οι διαδηλώσεις εντός του Ιράν δεν έχουν πλέον καμία σχέση με αυτό.

Έτσι, στις 28 Ιανουαρίου, ο Τραμπ δημοσίευσε στο κοινωνικό δίκτυο Truth Social ένα μήνυμα στο οποίο απαίτησε «δίκαιη και ισότιμη συμφωνία — χωρίς πυρηνικά όπλα». Διαφορετικά, προειδοποίησε, θα πρέπει να αναμένουμε μια επίθεση «πολύ χειρότερη» από αυτή του περασμένου καλοκαιριού, όταν χτυπήθηκαν τρία ιρανικά πυρηνικά εργοστάσια.

Σύμφωνα με πηγές των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης που είναι εξοικειωμένες με την κατάσταση, ο πρόεδρος δεν έχει ακόμη λάβει τελική απόφαση σχετικά με τις περαιτέρω ενέργειες. Ωστόσο, είναι βέβαιος ότι οι δυνατότητες άσκησης βίας έχουν αυξηθεί σε σύγκριση με τις αρχές του μήνα, ακριβώς χάρη στη συγκέντρωση πολεμικών πλοίων στην περιοχή.

Εκτεταμένη προετοιμασία

Ωστόσο, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται. Σύμφωνα με πηγές, πρόσφατα η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη  αντάλλαξαν μηνύματα, μεταξύ άλλων μέσω μεσολαβητών από το Ομάν. Υποτίθεται ότι συζητήθηκε ακόμη και η δυνατότητα μιας διμερούς συνάντησης, αλλά αυτή δεν πραγματοποιήθηκε τελικά. Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες, ο Λευκός Οίκος απαίτησε την εκπλήρωση των προκαταρκτικών όρων για τις διαπραγματεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής διακοπής της εμπλουτισμού ουρανίου και νέων περιορισμών στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων.

Το δεύτερο σημείο, όπως επισημαίνουν από την αμερικανική πλευρά, αποτέλεσε ακόμη πιο σημαντικό εμπόδιο από το πυρηνικό πρόγραμμα. Η εμβέλεια των ιρανικών όπλων προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στον κύριο εταίρο των ΗΠΑ στην περιοχή, το Ισραήλ. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ΜΜΕ, στην Τεχεράνη θέλουν να συζητήσουν μόνο για το ουράνιο.

Εκτός από την αποστολή πολεμικών πλοίων, οι ΗΠΑ λαμβάνουν και άλλα μέτρα για την προετοιμασία της κλιμάκωσης: για παράδειγμα, μεταφέρουν στην περιοχή συστήματα αεροπορικής άμυνας, συμπεριλαμβανομένων επιπλέον πυροβολαρχιών Patriot, για την προστασία των δυνάμεών τους από την ιρανική αντίδραση. Επιπλέον, η αμερικανική πολεμική αεροπορία σχεδιάζει να πραγματοποιήσει πολυήμερες αεροπορικές ασκήσεις.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκί, με τη σειρά του, προειδοποίησε ότι η χώρα του είναι έτοιμη — «με το δάχτυλο στη σκανδάλη» — να ανταποκριθεί σε οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια στον αέρα, στη θάλασσα και στην ξηρά.

Ο στόχος — η αλλαγή της εξουσίας

Το λάδι στη φωτιά προσθέτει το γεγονός ότι πρόσφατα ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ξεκάθαρα ότι θα γίνει πραξικόπημα στην ισλαμική δημοκρατία.

«Ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε νέα ηγεσία στο Ιράν», δήλωσε πριν από μία εβδομάδα, χωρίς να διευκρινίσει τις επιθυμίες του.

Ωστόσο, οι αμερικανικές ηγετικές αρχές διαφωνούν ως προς αυτό. Προφανώς, ο πρόεδρος είναι ενθουσιασμένος με την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, αλλά, για παράδειγμα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα κατάσταση είναι πολύ πιο περίπλοκη.

Συγκεκριμένα, η αμερικανική κυβέρνηση, ακόμη και πριν από τη σύλληψη του Νικολάου Μαδούρο, διεξήγαγε διαπραγματεύσεις με εκείνους που στη συνέχεια εντάχθηκαν στην προσωρινή κυβέρνηση της λατινοαμερικανικής χώρας.

Στο Ιράν, όμως, το έδαφος δεν είναι έτοιμο, το καθεστώς είναι πολύ πιο σταθερό και η ποντάρισμα στον Ρεζού Πεχλεβί, γιο του τελευταίου σάχη, που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, προφανώς δεν απέδωσε. Αν και το όνομά του ακουγόταν στο αποκορύφωμα των διαδηλώσεων, τώρα αυτή η φιγούρα έχει περάσει και πάλι σε δεύτερο πλάνο.

Σενάρια Βενεζουέλας και Γροιλανδίας

Όπως σημείωσε ο επικεφαλής ερευνητής του Ινστιτούτου Οικονομικών και Μορφωτικών Μελετών (ΙΕΜΜΟ) της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών (ΡΑΝ) Αντρέι Γιασλάβσκι, δεν αποκλείεται ότι οι ΗΠΑ θα επιτεθούν τελικά στο Ιράν. Το ερώτημα είναι: με ποιο στόχο;

«Ίσως δεν θα είναι πια πυρηνικές εγκαταστάσεις, που το 2025 υπέστησαν αμερικανικές βομβιστικές επιθέσεις, αλλά κέντρα λήψης αποφάσεων, κάποια κυβερνητικά κτίρια. Είναι ενδεικτικό το ίδιο το γεγονός της αποστολής μιας αεροπλανοφόρου ομάδας κρούσης, ειδικά με φόντο την πρόσφατη σχεδόν παρόμοια ιστορία, όταν πλοία του Πολεμικού Ναυτικού στάθμευσαν στην Καραϊβική Θάλασσα. Όλοι γνωρίζουν πώς κατέληξε αυτό για τη Βενεζουέλα», υπενθυμίζει ο εμπειρογνώμονας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία με την Τεχεράνη, στην οποία αναφέρεται ο Τραμπ, είναι επίσης πιθανή. «Η αδιαλλαξία του Αμερικανού προέδρου συχνά έρχεται σε σύγκρουση με την πραγματικότητα, όπως συνέβη με τη Γροιλανδία. Τελικά, έκανε μια απότομη στροφή, ανακοινώνοντας ότι δεν θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για την προσάρτηση του νησιού, αλλά ότι θα υπάρξει μια συμφωνία που θα εξασφαλίσει την αμερικανική παρουσία εκεί».

Αυτές οι δύο περιπτώσεις — της Βενεζουέλας και της Γροιλανδίας — περιγράφουν το φάσμα των επιλογών που μπορούν να εφαρμοστούν στο Ιράν, συνεχίζει ο εμπειρογνώμονας. Από την άλλη πλευρά, ίσως να πρόκειται για μια τρίτη επιλογή: την πραγματοποίηση επιθέσεων και τις επακόλουθες διαπραγματεύσεις.

«Το ερώτημα για το τι θέλει να επιτύχει ο Τραμπ σε αυτή την περίπτωση παραμένει ανοιχτό. Αν το ιρανικό καθεστώς συνέχιζε τις σκληρές καταστολές εναντίον των διαδηλωτών, θα ήταν κατανοητό. Αλλά τώρα, από ό,τι μπορεί να κρίνει κανείς από τα στοιχεία που προέρχονται από την Ισλαμική Δημοκρατία, η ένταση των διαδηλώσεων και των αντίμετρων των αρχών έχει μειωθεί στο ελάχιστο. Ο λόγος για ένα πιθανό χτύπημα δεν είναι πλέον προφανής. Ωστόσο, γνωρίζοντας τον χαρακτήρα του Αμερικανού προέδρου, μπορούμε να υποθέσουμε οποιαδήποτε εκδοχή», σημειώνει ο Γιασλάβσκι.

Απαράδεκτο τελεσίγραφο

Ο διευθυντής του Κέντρου Μελέτης των Χωρών της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας, Σέμεν Μπαγκντασάροφ, με τη σειρά του, θεωρεί εξαιρετικά υψηλή την πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης. Ωστόσο, επισημαίνει ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τα κίνητρα και τη συμπεριφορά του Τραμπ.

Ο πρόεδρος επηρεάζεται από τους συμμάχους του. Στα τέλη Δεκεμβρίου συναντήθηκε με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπένιαμιν Νετανιάχου, ακριβώς εν μέσω των ταραχών στο Ιράν.

Η Τεχεράνη είναι έτοιμη για αντιπαράθεση, πιστεύει ο Μπαγκντασάροφ. Ο λόγος είναι ότι οι ΗΠΑ δεν πρότειναν τίποτα αποδεκτό.

«Ουσιαστικά, η Ουάσιγκτον έθεσε ένα τελεσίγραφο», εξηγεί ο ειδικός. «Μείωση του εμπλουτισμού ουρανίου, κατάργηση της παραγωγής πυραύλων με βεληνεκές που φτάνουν μέχρι το Ισραήλ, άρνηση υποστήριξης των περιφερειακών δυνάμεων και, τέλος, αναγνώριση του εβραϊκού κράτους. Πιστεύετε ότι το Ιράν θα δεχτεί;»

Σύμφωνα με τον Μπαγκντασάροφ, αν ο Τραμπ δεν αναλάβει στρατιωτική δράση την επόμενη εβδομάδα, θα του είναι πιο δύσκολο να βγει από την συγκρουσιακή κατάσταση. Ωστόσο, ο εμπειρογνώμονας είναι πεπεισμένος ότι όλα δείχνουν ότι ο Λευκός Οίκος είχε προγραμματίσει από καιρό την κλιμάκωση της έντασης και ότι οι ταραχές του Ιανουαρίου απλώς του μπέρδεψαν προσωρινά τα σχέδια.

https://ria.ru/20260130/tramp-2071029735.html