Οι Βρυξέλλες ετοιμάζουν το 20ό πακέτο αντιρωσικών κυρώσεων. Ήδη μυρίζει «καυτός» πόλεμος.
- ILIAS GAROUFALAKIS
- 6 hours ago
- 7 min read
Βαλεντίνος Κατασόνοφ
Η πειρατεία στις διεθνείς θαλάσσιες οδούς δεν θα μείνει χωρίς συνέπειες
Πρόσφατα, οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν ότι προετοιμάζουν την υιοθέτηση του 20ου πακέτου αντιρωσικών κυρώσεων. Το πακέτο αυτό θα συμπέσει με την τέταρτη επέτειο της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης (SVO) στην Ουκρανία. Αλλά αν ήμουν στη θέση των Βρυξελλών, θα συνέδεα την ημερομηνία υιοθέτησης του 20ου πακέτου με την τέταρτη επέτειο των αντιρωσικών κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θυμηθείτε ότι αυτές ξεκίνησαν μια μέρα πριν από τον SVO, στις 23 Φεβρουαρίου 2022. Αυτή είναι η ημερομηνία εισαγωγής του πρώτου πακέτου αντιρωσικών κυρώσεων από τις Βρυξέλλες. Ήταν η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Λαϊκής Δημοκρατίας του Donetsk DPR και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Lugansk LPR από τη Ρωσία την προηγούμενη μέρα.
Το πρώτο πακέτο περιλάμβανε μια λίστα με 351 βουλευτές της Κρατικής Δούμας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, οι οποίοι ψήφισαν υπέρ της ανεξαρτησίας της DPR και της LPR – τους απαγορεύτηκε η είσοδος στην ΕΕ και ανακοινώθηκε η δέσμευση των περιουσιακών τους στοιχείων. Επιπλέον, στη μαύρη λίστα συμπεριλήφθηκαν μια σειρά ρωσικών τραπεζών και οργανισμών που χρηματοδοτούσαν το Ντονμπάς. Επίσης, επιβλήθηκε απαγόρευση στις ευρωπαϊκές εταιρείες να συνεργάζονται με την DPR και την LPR. Την ίδια στιγμή (23 Φεβρουαρίου 2022), οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν την έναρξη της προετοιμασίας εκτεταμένων κυρώσεων κατά του δημόσιου χρέους της Ρωσίας (περιορισμός της πρόσβασης των ρωσικών χρεογράφων στις χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ).
Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι εργάστηκαν με γοργούς ρυθμούς για τη δημιουργία νέων πακέτων αντιρωσικών κυρώσεων. Μέχρι το τέλος του 2022 είχαν τεθεί σε εφαρμογή εννέα πακέτα. Ωστόσο, δεν σταμάτησαν εκεί. Στη συνέχεια, περίπου κάθε τέσσερις μήνες, οι Βρυξέλλες ανακοίνωναν την επιβολή ενός νέου πακέτου κυρώσεων. Το τελευταίο, 19ο πακέτο επιβλήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025. Φυσικά, τα 19 πακέτα έκαναν τη δουλειά τους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του 2021, ο εμπορικός τζίρος μεταξύ της ΕΕ και της Ρωσίας ανήλθε σε 282 δισεκατομμύρια δολάρια. Δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία για ολόκληρο το 2025. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις, ο αριθμός για το προηγούμενο έτος δεν θα υπερβεί τα 70 δισεκατομμύρια δολάρια. Δηλαδή, τουλάχιστον τετραπλάσια μείωση του εμπορικού τζίρου.
Η φαντασία των ευρωπαίων αξιωματούχων όσον αφορά τις αντιρωσικές κυρώσεις από τον Φεβρουάριο του 2022 έχει εξαντληθεί σε μεγάλο βαθμό. Φαινόταν ότι ό,τι μπορούσε να επινοηθεί είχε ήδη συμπεριληφθεί στα δεκαεννέα πακέτα. Επιπλέον, αποδείχθηκε ότι οι αντιρωσικές κυρώσεις ήταν σαν να πυροβολούσαν οι Βρυξέλλες το ίδιο τους το πόδι. Η Ευρώπη ένιωσε (και συνεχίζει να νιώθει) έντονα το «φαινόμενο του μπούμερανγκ» που δημιουργούν οι αντιρωσικές κυρώσεις. Στο τέλος του περασμένου έτους, σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι απώλειες της οικονομίας της ΕΕ, που προκλήθηκαν μόνο από την απόρριψη των ρωσικών ενεργειακών πόρων, ανήλθαν σε 800 δισεκατομμύρια ευρώ. Μετά την άφιξη του 47ου προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, αυτός άρχισε να υπονοεί ότι η Ουάσιγκτον τουλάχιστον δεν θα επιβάλει νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Και ίσως ακόμη και να καταργήσει τις προηγούμενες.
Όλα έδειχναν ότι η ζέση των κυρώσεων από τις Βρυξέλλες θα έπρεπε να υποχωρήσει. Ορισμένοι ειδικοί ανέφεραν ακόμη ότι το 19ο πακέτο αντιρωσικών κυρώσεων θα ήταν πιθανώς το τελευταίο. Φυσικά, είναι απίθανο οι Βρυξέλλες να εγκαταλείψουν την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία. Ωστόσο, θα διατηρήσουν και θα εντείνουν την πίεση μέσω της αποτελεσματικότερης χρήσης των μέτρων που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ. Όμως, οι ειδικοί έπεσαν έξω. Οι Βρυξέλλες αποφάσισαν να επιβάλουν το 20ό πακέτο.
Είναι ήδη γνωστό σε γενικές γραμμές τι θα περιλαμβάνει αυτό το «επετειακό» πακέτο. Φυσικά, παραδοσιακά κάθε πακέτο περιέχει μια μαύρη λίστα προσώπων, η οποία προστίθεται στη γενική λίστα κυρώσεων των Βρυξελλών. Μετά την έναρξη ισχύος του 19ου πακέτου, στη λίστα αυτή περιλαμβάνονταν 1980 άτομα. Μετά την έναρξη ισχύος του 20ου πακέτου, ο αριθμός των προσώπων που περιλαμβάνονται στη λίστα θα ξεπεράσει τα δύο χιλιάδες. Στον «επετειακό» κατάλογο προβλέπεται να προστεθούν 29 Ρώσοι πολίτες. Τα πιο γνωστά ονόματα είναι ο πρόεδρος της Ολυμπιακής Επιτροπής της Ρωσίας Στάνισλαβ Ποζντιάκοφ, ο διευθυντής του Ερμιτάζ Μιχαήλ Πιοτρόφσκι και ο πρόεδρος της FIDE Αρκαδίας Arkady Dvorkovich.
Στη μαύρη λίστα των νομικών προσώπων περιλαμβάνονται σήμερα 683 οργανισμοί: βιομηχανικές επιχειρήσεις, τράπεζες, μεταφορικές, ασφαλιστικές και άλλες χρηματοπιστωτικές οργανώσεις, κοινωνικές ενώσεις, μέσα μαζικής ενημέρωσης κ.λπ. Στο 20ό πακέτο προβλέπεται να συμπεριληφθούν ακόμη 64 οργανισμοί. Στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, συγκεκριμένα, θα απαγορευτεί να συνεργάζονται με την εταιρεία «Μπασνέφτ» και οκτώ εταιρείες διύλισης πετρελαίου, μεταξύ των οποίων και το διυλιστήριο στο Τουάπσε.
Στη μαύρη λίστα της ΕΕ θα βρεθούν επίσης 20 περιφερειακές τράπεζες. Αν και αυτά τα πιστωτικά ιδρύματα δεν πραγματοποίησαν άμεσες συναλλαγές μεταξύ της Ρωσίας και της ΕΕ, πιθανότατα είναι ύποπτα για συναλλαγές που εξυπηρετούν απαγορευμένο εμπόριο με την Κίνα και άλλες τρίτες χώρες.
Θα γίνουν προσπάθειες να μπλοκαριστούν οι δίαυλοι πληρωμών της Ρωσίας με τους εμπορικούς της εταίρους με τη χρήση ψηφιακών νομισμάτων (κρυπτονομισμάτων). Ιδιαίτερα οι Βρυξέλλες στοχεύουν στο να μπλοκάρουν την κρυπτοπλατφόρμα Α7, μέσω της οποίας οι ρωσικές εταιρείες πραγματοποιούν πληρωμές με τη βοήθεια του σταθερού νομίσματος A7A5. Το εν λόγω ψηφιακό νόμισμα κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο του 2025 από την κιργιζική εταιρεία Old Vector. Λειτουργεί στα blockchain Ethereum και Tron. A7A5 — σταθερό νόμισμα, συνδεδεμένο με το ρωσικό ρούβλι σε αναλογία 1:1. Το συγκεκριμένο σταθερό νόμισμα εξασφαλίζεται με ρούβλια καταθέσεων στη ρωσική κρατική τράπεζα «Promsvyazbank» (PSB), η οποία εξυπηρετεί την αμυντική βιομηχανία. Φυσικά, από το 2022 η τράπεζα βρίσκεται υπό κυρώσεις.
Σε λιγότερο από ένα χρόνο, ο όγκος των συναλλαγών με το ρουβλικό stablecoin A7A5, που ξεκίνησε από αυτή την πλατφόρμα, ξεπέρασε τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια. Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, το ρουβλικό stablecoin A7A5 ανταλλάσσεται ενεργά με το δολαριακό stablecoin USDT. Ένα μέρος του A7A5 ανταλλάσσεται με τα κρυπτονομίσματα Bitcoin (BTC) και Ethereum (ETH). Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται στο κρυπτοχρηματιστήριο Grinex του Κιργιζιστάν.
Για να μπλοκάρει τις συναλλαγές με τη χρήση του σταθερού νομίσματος A7A5, οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν να προσθέσουν στις λίστες κυρώσεων τους όχι μόνο ρωσικές, αλλά και κιργιζικές τράπεζες. Οι δύο κύριοι υποψήφιοι για την προσθήκη αυτή είναι η «Κερεμέτ Μπανκ» και η «Κάπιταλ Μπανκ Τσεντραλντής Αζίας». Επίσης, στη μαύρη λίστα ενδέχεται να προστεθούν τράπεζες από το Λάος και το Τατζικιστάν, οι οποίες φέρεται να παρέχουν επίσης υπηρεσίες κρυπτονομισμάτων στη Ρωσία.
Οι εμπορικοί περιορισμοί στο πλαίσιο του 20ου πακέτου θα εκφράζονται με την απαγόρευση εισαγωγής από τη Ρωσία μετάλλων, χημικών και πρώτων υλών αξίας άνω των 570 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Επίσης, θα απαγορεύεται η εξαγωγή από την ΕΕ προς τη Ρωσία εμπορευμάτων αξίας άνω των 360 εκατ. ευρώ ετησίως, συμπεριλαμβανομένων ελαστικών, τρακτέρ και υπηρεσιών στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Επιπλέον, οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν να απαγορεύσουν την εξαγωγή ορισμένων ειδών που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τη Ρωσία (μηχανήματα, μικροτσίπ, ραδιοφωνικοί σταθμοί κ.λπ.) σε τρίτες χώρες, οι οποίες έχουν ήδη παρατηρηθεί να επανεξάγουν τέτοια είδη στη Ρωσία.
Πιθανώς, το «καρφί» του 20ου πακέτου πρέπει να θεωρηθεί η προσπάθεια πλήρους αποκλεισμού της θαλάσσιας μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου. Κατ' αρχήν, οι Βρυξέλλες διαθέτουν εδώ και καιρό έναν κατάλογο πλοίων του «σκιώδους στόλου» που μεταφέρουν το ρωσικό μαύρο χρυσό, καθώς και ΥΦΑ (υγροποιημένο φυσικό αέριο). Σε αυτόν θα προστεθούν άλλα 43 πλοία. Ο κατάλογος θα επεκταθεί σε 640 πλοία. Ο κατάλογος του «σκιάχτρου στόλου» υπήρχε ήδη στις Βρυξέλλες, αλλά μέχρι τώρα δεν αποτελούσε πραγματικό μέσο καταπολέμησης της Ρωσίας.
«Δυσκολεύουμε επίσης τη Ρωσία να αγοράσει δεξαμενόπλοια για χρήση στο σκιώδες στόλο της και επιβάλλουμε εκτεταμένες απαγορεύσεις στην παροχή υπηρεσιών τεχνικής συντήρησης και άλλων τύπων εργασιών για δεξαμενόπλοια και παγοθραυστικά που μεταφέρουν ΥΦΑ», σχολίασε η κα φον ντερ Λάιεν σχετικά με την προετοιμασία του 20ου πακέτου. Η Ρωσία θα απαγορευτεί να μεταφέρει υδρογονάνθρακες όχι μόνο με τα δικά της πλοία, αλλά και με ξένα (απαγόρευση πληρωμής ναύλου και ασφάλισης φορτίου).
Ορισμένοι ειδικοί επισημαίνουν ότι, προφανώς, οι Βρυξέλλες θα υιοθετήσουν μια ανεπίσημη προσέγγιση όσον αφορά τον αποκλεισμό των πλοίων που μεταφέρουν ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Οι Ευρωπαίοι θα ακολουθήσουν το παράδειγμα των Αμερικανών, οι οποίοι έδειξαν πώς είναι δυνατόν και απαραίτητο να αναχαιτίζονται πλοία στη θάλασσα.
Στις 7 Ιανουαρίου 2026, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την κατάληψη του πετρελαιοφόρου Marinera, το οποίο προηγουμένως ονομαζόταν Bella 1 και βρισκόταν υπό αμερικανικές κυρώσεις.
Σχεδόν την ίδια στιγμή, έγινε γνωστό ότι ο αμερικανικός ναυτικός στόλος συνέλαβε το δεξαμενόπλοιο Sophia σε διεθνή ύδατα της Καραϊβικής Θάλασσας με την κατηγορία της μεταφοράς πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, το οποίο υπόκειται σε κυρώσεις. Μετά τη σύλληψή του, το Sophia ρυμουλκήθηκε προς τις ακτές του Πουέρτο Ρίκο για να εξεταστεί η υπόθεση.
Στις 9 Φεβρουαρίου, το Πολεμικό Ναυτικό συνέλαβε στον Ινδικό Ωκεανό το δεξαμενόπλοιο Aquila II, το οποίο, σύμφωνα με δήλωση της Ουάσιγκτον, παραβίασε την καραντίνα κυρώσεων που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος στην περιοχή της Καραϊβικής.
Στις 15 Φεβρουαρίου, ήρθε η είδηση ότι ο αμερικανικός στρατός κατέλαβε το δεξαμενόπλοιο Veronica III, το οποίο βρισκόταν στον κατάλογο των κυρώσεων της Ουάσιγκτον και μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο. Το πλοίο φέρεται να προσπάθησε να παρακάμψει την καραντίνα που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, η Ουάσιγκτον φαινόταν να ενεργεί όχι εναντίον της Ρωσίας, αλλά εναντίον όσων παραβίαζαν τις αμερικανικές κυρώσεις κατά της Βενεζουέλας και του Ιράν. Αλλά το κακό παράδειγμα είναι μεταδοτικό. Γιατί λοιπόν οι Βρυξέλλες να μην ενεργήσουν με τον ίδιο τρόπο έναντι της Ρωσίας; Ιδιαίτερα στη Βαλτική Θάλασσα, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των προμηθειών υδρογονανθράκων της Ρωσίας; Παρεμπιπτόντως, η πρωτοβουλία των Βρυξελλών θα υποστηριχθεί με χαρά από το Λονδίνο. Και αυτό εδώ και καιρό καλούσε να μην γίνονται περιττές διατυπώσεις με τους Ρώσους στη θάλασσα. Προφανώς, τα πειρατικά «γονίδια» του Λονδίνου ξύπνησαν. Για αρκετούς αιώνες, οι πειρατές υπηρετούσαν τον βρετανό μονάρχη και ενεργούσαν προς όφελος της βρετανικής κορώνας. Και δεν αποκαλούσαν πλέον τους εαυτούς τους πειρατές, αλλά καπετάνιους, κουρσάρους ή πλοιοκτήτες
Η κατάληψη πλοίων στη θάλασσα δεν μπορεί πλέον να ονομάζεται «κύρωση». Πρόκειται για πραγματική ληστεία. Φυσικά, η Ρωσία ως ναυτική δύναμη θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τους ωκεανούς. Ωστόσο, προφανώς με προσοχή και πρόσθετες εγγυήσεις ασφάλειας. Είναι σαφές ότι οι υπηρεσίες των ασφαλιστικών εταιρειών δεν θα βοηθήσουν σε αυτή την περίπτωση. Εδώ θα χρειαστούν οι υπηρεσίες του στρατού. Με τη μορφή συνοδείας των δεξαμενόπλοιων και άλλων εμπορικών πλοίων από πολεμικά πλοία. Είναι σαφές ότι αυτό αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο εμφάνισης στρατιωτικών συγκρούσεων, οι οποίες μπορούν ανά πάσα στιγμή να εξελιχθούν σε μεγάλο πόλεμο.
Κάποιος από τους ειδικούς είπε ότι το 20ό πακέτο αντιρωσικών κυρώσεων καθιστά πιθανή την εμφάνιση της «Καραϊβικής – 2». Με τον όρο «Καραϊβική – 1» εννοείται η κρίση της Καραϊβικής τον Οκτώβριο του 1962, η οποία έφερε την ανθρωπότητα στο χείλος ενός παγκόσμιου θερμοπυρηνικού πολέμου. Έτσι, το 20ό πακέτο των Βρυξελλών αποτελεί απειλή όχι μόνο για τη Ρωσία, αλλά και για ολόκληρη την ανθρωπότητα.