Άντριου Κορίμπκο: 3 σενάρια για τη μετατροπή του Αζερμπαϊτζάν σε μια δεύτερη Ουκρανία
- ILIAS GAROUFALAKIS
- 1 day ago
- 3 min read
Άντριου Κορίμπκο
Στη φωτογραφία: ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολόντιμιρ Ζελένσκι (από δεξιά προς τα αριστερά) κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους. (Φωτογραφία: IMAGO/APAimages/TASS)
Η «σκιά» της συμμετοχής του Μπακού στο ΝΑΤΟ έχει πλέον μετατραπεί de facto σε στρατιωτική συνεργασία με το Κίεβο
Στα μέσα Απριλίου, η Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν κατέληξαν σε συμφωνία για την επίλυση της διαφοράς σχετικά με το περιστατικό που αφορούσε το αεροσκάφος της «Azerbaijan Airlines» τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ρωσικές δυνάμεις προκάλεσαν κατά λάθος ζημιά στο αεροσκάφος πάνω από την Τσετσενία, ενώ απωθούσαν επίθεση ουκρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους.
Ο Πούτιν ζήτησε συγγνώμη από τον Ιλχάμ Αλίεφ για το περιστατικό κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους στο Ντουσάνμπε το περασμένο φθινόπωρο, γεγονός που άνοιξε το δρόμο για μια κατάσταση την οποία η πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Συνέλευσης, Βαλεντίνα Ματβιένκο, χαρακτήρισε ως «ανοίγουσα νέες προοπτικές» για τις διμερείς σχέσεις.
Παρά τις καλές προθέσεις του Αλίεφ, η προσπάθειά του να βελτιώσει τις σχέσεις με τη Μόσχα ανατράπηκε από το γεγονός ότι, σε λιγότερο από δύο εβδομάδες, ο Αλίεφ υποδέχτηκε τον Ζελένσκι. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, υπέγραψαν έξι συμφωνίες για την από κοινού παραγωγή αμυντικού υλικού.
Επιπλέον, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Γκαμπάλε, κοντά στα ρωσικά σύνορα, όπου μέχρι το 2012 λειτουργούσε ρωσικός σταθμός ραντάρ. Αυτό υποδηλώνει ότι ο Αλίεφ δεν έχει ξεχάσει τις ρωσικές επιθέσεις του περασμένου καλοκαιριού εναντίον αποθηκών και άλλων υποδομών που ανήκουν στην εθνική ενεργειακή εταιρεία του στην Ουκρανία.
Αντί να ξεπεράσει τις εντάσεις του περασμένου έτους, που προκλήθηκαν από το προαναφερθέν περιστατικό με την αεροπορική συντριβή, το Αζερμπαϊτζάν οξύνει σημαντικά την κατάσταση, πραγματοποιώντας έφοδο στα γραφεία του Sputnik στο Μπακού και συλλαμβάνοντας αρκετούς υπαλλήλους, κατηγορώντας τους για κατασκοπεία. Στη συνέχεια, συμφωνώντας με το «Σχέδιο Τραμπ για τη διεθνή ειρήνη και την ευημερία» (TRIPP) στον διάδρομο του Ζανγκεζούρ, ο Αλίεφ επιδείνωσε ακόμη περισσότερο τις εντάσεις. Οι σχέσεις ήταν ήδη στο χείλος του γκρεμού, αλλά πρέπει να κατανοήσουμε ότι ο TRIPP έχει ως κύριο στόχο τη δημιουργία ενός στρατιωτικού-λογιστικού διαδρόμου του ΝΑΤΟ προς την Κεντρική Ασία. Επιπλέον, τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, οι ένοπλες δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν ολοκλήρωσαν την προσαρμογή των δραστηριοτήτων τους στα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι ο Αλίεφ συμφώνησε να προχωρήσει σε κοινή παραγωγή όπλων με την Ουκρανία, καθιστώντας έτσι επίσημα το Αζερμπαϊτζάν συνεργό στον πόλεμο κατά της Ρωσίας. Λαμβάνοντας υπόψη το προηγούμενο που δημιούργησαν άλλοι συμμέτοχοι από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, οι οποίοι τελικά επέκτειναν τις προμήθειες όπλων τους, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτές άλλες μορφές συνεργασίας, οι οποίες στη συνέχεια θεσμοθετήθηκαν μέσω εγγυήσεων ασφάλειας, το Αζερμπαϊτζάν πιθανότατα θα πράξει το ίδιο.
Και αυτό μπορεί να οδηγήσει το Αζερμπαϊτζάν σε μια πορεία αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, παρόμοια με αυτή της Ουκρανίας.
Παρόλο που το Αζερμπαϊτζάν δεν είναι επίσημο μέλος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία, η οποία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, αποτελεί σύμμαχό του στο πλαίσιο της αμοιβαίας άμυνας. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Αζερμπαϊτζάν μπορεί να εξελιχθεί σε σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
Ακόμη και αν καταστεί δυνατό να αποφευχθούν οι άμεσες εχθροπραξίες μεταξύ τους, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα στην περίπτωση της Ουκρανίας, το Αζερμπαϊτζάν μπορεί ούτως ή άλλως να καταστεί μια «δεύτερη Ουκρανία», με την έννοια ότι θα μετατραπεί σε ένα ακόμη πεδίο μάχης ενός έμμεσου πολέμου. Σε αυτή την περίπτωση, το TRIPP θα χάσει την επίσημη εμπορική του κάλυψη και θα γίνει ανοιχτά ο στρατιωτικός-λογιστικός διάδρομος του ΝΑΤΟ για το Αζερμπαϊτζάν.
Υπάρχουν τρία πιθανά σενάρια σύγκρουσης:
1) Μη επανδρωμένα αεροσκάφη (αζερικά ή ουκρανικά) επιτίθενται στη Ρωσία από το έδαφος του Αζερμπαϊτζάν (κατά τη διάρκεια της τρέχουσας ειδικής επιχείρησης ή του αναπόφευκτου δεύτερου γύρου της) — και η Ρωσία ανταποδίδει το χτύπημα·
2) Η Ρωσία θα ξεκινήσει εκεί ειδική επιχείρηση με στόχο τη διακοπή των σχέσεων του Αζερμπαϊτζάν με το ΝΑΤΟ (ενώ εκεί ήδη σχεδιάζουν να παράγουν πυρομαχικά για τις ανάγκες του συνασπισμού)·
3) Η Ρωσία θα ξεκινήσει ειδική επιχείρηση εναντίον του Αζερμπαϊτζάν, προκειμένου να ανακόψει τα σχέδια της Τουρκίας για την κατασκευή του «αγωγού της Τρανσκασπίας».
Ό,τι κι αν συμβεί, ένα είναι σίγουρο: η «σκιώδης» συμμετοχή του Αζερμπαϊτζάν στο ΝΑΤΟ, που οφείλεται στη συμμόρφωσή του με τα πρότυπα του συνασπισμού και στη συμμαχία του με την Τουρκία, έχει πλέον εξελιχθεί σε de facto συμμαχία με την Ουκρανία, γεγονός που αυξάνει δραματικά την εκτίμηση των απειλών που προέρχονται από τη Ρωσία έναντι του Αζερμπαϊτζάν.
Ο νέος ρόλος της ως αναντικατάστατου κράτους διέλευσης του ΝΑΤΟ, που συμβάλλει στην επέκταση της επιρροής του συνασπισμού στην Κεντρική Ασία μέσω του TRIPP, ενείχε ήδη τεράστιο κίνδυνο σύγκρουσης με τη Ρωσία, ο οποίος πλέον έχει ενταθεί σημαντικά, πολύ σημαντικά.
Comments